Block title
Block content

"Erkân-ı imaniye altıdır. İman-ı billâhtan başka, iman-ı bi’l-yevmi’l-âhir gibi rükünler var. Bu rükünler ise, mümkinatın vücutlarını ister. O muhkem erkân-ı imaniye hayal üstünde bina edilmez." İzah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Vahdet-i Vücut mesleğinde; Allah’a hasr-ı nazar etmek hükmettiği için, İbn-i Arabi bütün dikkat ve nazarını Allah’ın Zatına tevcih ediyor. Mahlukatın varlıkları bu tevcihe, bu huzura zarar vereceği için, bu yolda gidenler, sırf Allah’ı düşünerekten diğer mahlukların varlıklarını ya inkar ediyorlar, ya da hayal gibi ehemmiyetsiz görüyorlar.

Yani Allah’ta huzur bulabilmek için, huzur bozucular olarak gördükleri sair varlıkları yok sayıyorlar. Belki bu tarz, Allah’a iman rüknünde güzel neticelere ve hoş makamlara insanı çıkarabilir. Lakin imanın rüknü sadece Allah’a imandan ibaret değildir. İmanın diğer rükünleri de vardır. Üstelik bu rükünlerin hepsi, Allah’ın haricindeki varlık formatı olan mümkün varlık üzerinde duruyorlar.

Yani; varlık ikidir, biri vacip varlık, diğeri mümkün varlık. Biz sadece vacip olan Allah’ın varlığına odaklanıp hasr-ı nazar ederek, diğer mümkün varlıkları bu varlık hesabına yani; Allah hesabına inkar ya da hayal perdesine sararsak, imanın diğer rükünlerinde sıkıntı meydana gelir. Zira Allah’a imanın dışındaki diğer rükünlerin hepsi mümkün varlıklar sınıfındandır.

Şimdi biz huzuru kazanmak için; mümkün varlığı kabul etmez isek, mümküne bağlı olan imanın diğer rükünlerini da zımni olarak kabul etmemiş oluruz ki; bunda çok mahzurlar vardır. İşte bu mahzurlardan dolayı ehlisünnet alimleri, eşyanın hakikati sabittir, hükmünde ittifak etmişlerdir.

"Allah’tan başka hiçbir şey yoktur." hükmü, belki tevhitte bir istiğraktır, yani Allah’ın Zatında kaybolmak ve onda fena bulmak halidir, yoksa ilmi ve bilimsel bir şey değildir. Şayet bu manevi hali, ilmi bir surete çevirmeye çalışırsak, işin içinden diğer rükünleri inkar manası çıkar. Bu sebeple “La mevcuda illa hu” formülü, sadece manevi ve hali bir durumun dar ve kısır bir ifadesidir, ilmi ve bilimsel bir hakikat değildir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...