Block title
Block content

"Esbab-ı maddiyenin elbette tesirleri, mübaşeretle ve temasla olur." manevi alemde nasıl oluyor örneklerle açıklayabilir misiniz? Güneş örneği veriliyor; güneş bizzat temas etmiyor, ama dolaylı yoldan temas oluyor. Dolaylı yoldan olmayan bir örnek verebil

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

“Cenâb-ı Hakk’ın mahlukatındaki tasarrufu, yalnız bir emir ve irade ile olur. Bizzât mübaşereti yoktur. Şemsin kâinatı tenvir ettiği gibi.”(1) 

Güneşin maddesi yeryüzündeki eşya ile temasta değildir, ama onun maddeden bir derece uzak olan ışığı, eşya ile temas edebilmekte ve onları aydınlatmaktadır. Güneş, “tenvir” fiilini eşya ile temas etmeksizin icra ettiği gibi, cazibesiyle de bütün gezegenlerini yine dokunmaksızın çekip çevirir. Bu misallerde olduğu gibi, basit bir mahluk böyle temassız iş görebiliyorsa, maddeden münezzeh ve mukaddes olan Allah elbette temas etmeden iş ve fiil icra edebilir demektir.

Burada güneş yüzde yüz temassız tasarruf ediyor değildir, sadece temassız tasarrufa yakın bir örnek olduğu için takdim ediliyor. Yani insanın aklını ikna etmek meseleyi akla yaklaştırma da kısmi ve nispi bir örnek oluyor. Kainat içinde hiçbir mahluk yüzde yüz Allah’a ait bir vasfı temsil edemez. Ama uzaktan uzağa bir işaret bir kısmî örnek olabilir.

Işığın camı kırmadan odamıza girmesi, röntgen ışığının etimizi delmeden kemiği göstermesi, yer çekimi bizi yeryüzüne bağlar fakat dokunarak değil. Mıknatıs da çiviyi dokunmadan çeker.

Dokunmadan iş görmenin en büyük örneği insan ruhunda görülür. Biz ruhumuzdaki kuvvet sıfatıyla eşyayı kaldırırız, ama eşyaya dokunan o sıfat değil, ellerimizdir.

Bir cümleyi ezberlediğimizde ondaki kelimeler hafızamızda kaydedilir, yine dokunmaksızın. Meleklerin bizim amellerimizi yazmaları da dokunmaksızın ve temassızdır. Komutan bir emirle bin askeri hizaya sokar, ama asla askere temas etmez vs...

Bütün bu örnekler "temassız tasarrufun" makul olduğuna dair küçük ipuçları niteliğindedir, yoksa yüzde yüz temassız tasarrufa örnek değildirler. Yüzde yüz temassız tasarruf Allah’a ait bir vasıftır, mahlukat bununla muttasıf olamaz.  

(1) bk. Mesnevî-i Nuriye, Zeylû'l-Hubab.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Birinci Kelime, Üçüncü Muhal | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 691 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...