Block title
Block content

Esfel-i safilin ile hayvan mertebesi arasında bir mertebe var mıdır? Esfel-i safilin tam olarak ne demektir? Hayvanı sıfır noktası kabul edersek, eksi mertebeye sadece iman etmeyen inkar ehli mi iner?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Alâ-yi illiyyîn; “yücelerin en yücesi; en ileri nokta; cennetteki üstün makam”, esfel-i sâfilîn ise “aşağıların aşağısı, sefillerin en sefili, cehennemin en derin azap mahalli” şeklinde tarif edilmiştir. Bu birinci manada daha çok cennet ve cehennem makamlarına işaret ediliyor. Yani mekan açısından makam vurgusu vardır.

Diğer bir manası da insanın manen mazhar olabileceği terakki ve tekemmül seviyesidir. Yani insan manen nihayetsiz terakki ve tekemmül kabiliyetine sahip olduğu gibi, nihayetsiz tedenni ve alçalma kabiliyetine de sahiptir. İşte insanın manen nihayetsiz terakki ve tekemmülüne a'lâ-yı illiyyîn denilmiş; nihayetsiz sukut ve tedennisine de esfel-i safilin tabir edilmiştir.Risale-i Nur'da ala-yı illiyyin tabiri daha çok bu anlamda kullanılmıştır.

 Üstad Hazretleri bu manaya şu şekilde işaret ediyor:

"Bak o zat öyle bir maksad, öyle bir gâye için saadet isteyip duâ ediyor ki: İnsanı ve bütün mahlukatı, esfel-i safilin olan fenâ-i mutlaka sukuttan, kıymetsizlikten, fâidesizlikten, abesiyetten a'lâ-yı illiyyîn olan kıymete, bekaya, ulvi vazifeye, mektubât-ı samedaniye olması derecesine çıkarıyor." (1)

Terakki ve tekamülde nasıl sayısız mertebe ve ara tonlar varsa, aynı mana tedenni ve alçaklıkta da vardır. Yani esefel-i safilin tabiri içinde sayısız mertebe ve ara tonlar mevcuttur diyebiliriz.

Dünya imtihanı içinde bir insan tedenni ve terakki arasında gidip gelebilir. Bu ister iman boyutunda olsun, ister günah boyutunda olsun fark etmez.  Günahların karakterinde esfel-i safilin manası mündemiçtir. Bir mümin günahlar ile esefl-i safiline bulaşabilir, lakin tövbe ile tekrar o bulaşıkları temizleyebilir. Allah’ın rahmet ve affı geniştir. 

(1) bk. Mesnev-i Nuriye, Lasiyyemalar.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...