Block title
Block content

ESMA-İ HÜSNA

 
Kur‘an-ı Kerim’i okuduğumuzda, başından sonuna kadar Allah’ın isimleriyle dolu olduğunu görürüz. Mesela ilk sure olan Fatiha’da; Allah, Rabbu’l alemin (Alemlerin Rabbi, onları terbiye eden), Rahman –Rahim, Maliki yevmi`d-din (hesap gününün sahibi) isimleri zikredilir.

Kur`anda bu isimleri en toplu halde Haşir suresinin sonunda görürüz. Burada ardarda şu isimler yer alır: Allah–Âlimü’l-gayb ve`ş-şehadet– Rahman–Rahim-Melik–Kuddüs–Selam-Mü`min-Muheymin–Aziz–Cebbar–Mutekebbir-Halik–Bari–Musavvir–Aziz–Hakîm.

Esmâ-i Hüsnâ tabiri Allah’ın güzel isimleri için söylenir ve asla O’ndan başkası için kullanılmaz. Âyet-i Kerîmelerde, “En güzel isimler Allah’ındır. O halde Ona onlarla dua edin” (A’raf Sûresi, 7:180) ve “Allah ki, Ondan başka ilâh yoktur. En güzel isimler Onundur” (Tâhâ Sûresi, 20:8) buyurulmaktadır. Buharî gibi sahih hadis kitaplarında nakledildiğine göre Efendimiz; “Allah Teâlânın doksan dokuz ismi vardır. Kim onları sayarsa Cennete girer.” buyurmuşlar ve bu doksan dokuz ismi zikretmişlerdir. Zikredilen doksan dokuz ismin haricinde Kur’ân’da, “Rabbu’l-Âlemîn, Mâlik-i Yevmiddîn, Allâmü’l-Ğuyûb, Ğâfiru’z-Zenb, Kâbilu’t-Tevb” gibi isimler de vardır. Peygamber Efendimiz’in (asm) büyük münâcâtı olan Cevşenü’l-Kebîr’de bin isim yer almaktadır. Ayrıca, bazı dualarında “Ya Rabbi, bildiğim ve bilmediğim bütün isimlerinle sana yalvarıyorum…” buyurmuştur.

Cenâb-ı Hakkın isimleri sıfatlarına dayanır; mastarları ve kaynakları sıfatlardır: Bunlar da üç kısma ayrılır:

1. Cenâb-ı Hakkın zâtî sıfatlarına dayanan isimler: Allah’ın yüce zâtınının kıdem, bekà, vahdâniyet” gibi selbî sıfatları vardır ki, bazı İlâhî isimler bu sıfatlara dayanır. Bu isimlerden bazıları şunlardır: Evvel ve Kadîm isimleri kıdem sıfatına, Âhir ve Bâkî isimleri bekà sıfatına, Vahid ve Ehad isimleri vahdaniyet sıfatına dayanır.

Ayrıca hayat, ilim, irade, kudret, sem’, basar, kelâm sıfatları, sübûtî sıfatlar adını alır. Bu sıfatlara dayanan isimler ise, sırasıyla, Hayy, Alîm, Mürîd, Kadîr, Semî’, Basîr, Mütekellim isimleridir.

2. Fiilî sıfatlara dayanan isimler: Cenâb-ı Hakkın kâinatın idare ve tedbiriyle ilgili sıfatları vardır. Bu sıfatlara dayanan isimlere de fiilî isimler denir. Rezzâk, Vehhâb, Ğaffâr, Settâr, Hâlık, Bâri’, Musavvir, Mübdi’, Mu’îd, Muhyî, Mümît isimleri bunlardandır.

3. Mânevî sıfatlara dayanan isimler: Allah Teâlâ’nın azâmet, kibriya, celâl, cemâl, kemâl, izzet, adalet, hikmet, rahmet, merhamet, hilm, sabır gibi manevî sıfatları da vardır. Bir kısım isimler de bu sıfatlara dayanırlar; Azîm, Kebîr, Celîl, Cemîl, Kâmil, Azîz, Âdil, Hakîm, Rahmân, Rahîm, Halîm, Sabûr gibi.
Paylaş
Yükleniyor...