Block title
Block content

Esma-i İlahiyye'nin insana taktıkları garib san'atlar ve latif cilveler nelerdir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

İnsanın mahiyetindeki bütün latife ve duyguların hepsi, Allah’ın bir isminin tecelli ve nakışlarıdır. Bu latife ve duyguların dışında, insanın maddi ve manevi kalıplarındaki herbir cihaz ve organlar da, Allah’ın isim ve sıfatlarının birer tecelli ve nakışlarıdır.

İnsandaki bu duygu ve cihazların her birisinin kendine mahsus tevhit ve şirki olduğu gibi, her birisinin de Allah’ı tanıma ve zikretme şekilleri de başka başkadır.

Mesela; insan, göz penceresi ile alem-i mebsurat denilen görüntü alemini seyreder. Kulak penceresi ile alem-i mesmuat denilen sesler alemini işitir ve o alemden istifade eder. Burun ile alem-i şemime yani kokular alemine açılır vs.

Aynı şekilde bu alemlere açılan duygular, tevhit namına işler ise; yani Allah hesabına o nimetlerden faydalanırsa, o zaman o duygular bir nevi o vazifeyi ifa etmekle ibadet etmiş oluyorlar. Yine insandaki bu duygular, küfür ve şirkin hakim olduğu bir nazar hesabına çalışıyor ise, bu sefer de küfür ve şirk hesabına çalışmış oluyorlar.

Kalp; sevgi ve muhabbet alemine açılan geniş ve cami bir penceredir. Allah’ın cemal ve kemalini kabul edip, onunla coşan duygu kalptir. Şayet Allah ile coşmayıp, yabani şeyler ve masiva ile coşar ise, bu; kalbin gaflet ve şirki olur. Özetle kalbin zikri Allah sevgisi olduğu gibi, şirki de masiva sevgisidir.

Akıl; kainatın arka planında işleyen ince ve latif manaları görüp onları açığa çıkaran bir vasıtadır. Yani mana aleminin bir anahtarı, bir rehberi konumundadır. Şayet akıl tevhid namına işlerse, kainatın yüksek ve ali bir mütefekkiri olur. Yok şirk hesabına işler ise; bu sefer de küfür ve karanlığın bir vasıtası haline dönüşür. Tefekkür; aklın zikri iken, felsefe yapmak da aklın şirki ve dalaletidir.

Ruh; alem-i ervaha açılan nurani ve latif bir duygudur. İnsan ruh penceresi ile ruhani alemler ile irtibat kurar. Şayet ruh iman hesabına işlerse, o zaman bütün duygu ve hislerin efendisi ve aynı zamanda onların elektriği hükmüne geçer. Yok şirk ve küfür hesabına işler ise, bu kez de imansızlık ve şirk hesabına duygulara elektrik olur.

Vicdan; manevi alemlerin esası ve haritası konumundadır. Hakikatlerin uçlarının temerküz ettiği cami bir aynadır. Hem ahlaki değerlerin hem de doğruluğun ana üssü gibidir. İnsan yanılsa bile vicdan yanılmaz. Şayet bu duygu küfür ve gaflet ile kokuşursa, bu kez aynı vicdan karanlık ve küfür hesabına şahitlik eder, onun namına işler. İşte insandaki herbir his ve duygunun iman ve küfür hesabına çalışması, onlar adına hareket etmesi gayet mümkündür. Çalıştığı şeyin hesabına göre hüküm alıyorlar. 

Bu hasse ve duygular, iman hesabına çalıştıkları zaman, tevhitte ve ibadette olurlar; küfür hesabına çalıştıkları zaman,; şirkte ve dalalette olurlar.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Otuz Birinci Pencere | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 2662 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...