Block title
Block content

Esma-i ilahiyyenin muhit ve nihayetsiz bir tecelliyatı var. Kainat ise sonsuz olmayan bir varlık. Bu iki durumun vech-i tevfiki nedir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Allah’ın isim ve sıfatları zatı akdesi gibi ezeli ve ebedidir. Allah’ın isim ve sıfatlarının ezeli ve ebedi olması, ezeli ve ebedi tecelli etmesini gerektirmez. Zira Allah sonsuz irade sahibidir. Allah ezeli iradesi ile diğer isim ve sıfatlarının tecelli ve taallukunu kontrol eder, sınırlarını belirler. Tabiri caiz ise  her bir isim ve sıfat Allah’ın ezeli iradesinden bağımsız ve başına buyruk değildir. Hatta her bir isim bütün kainatı tecelli ile zapt etme kabiliyetinde ve faaliyetinde iken, irade ve diğer isimler bu zaptı dengede tutarlar. Hepsi bir ölçü ve ahenk içince tecelli ederler. 

Allah, kainata ve mahlukatın yaratılmasına muhtaç değildir. Dilerse yaratır, dilerse yaratmaz.

Kainat, belki Allah’ın isim ve sıfatlarına nazaran sınırlı ve dar gibi durabilir, ama o isim ve sıfatlara daimi bir ayna olma noktasından o isimlere aynalık yapabilirler. 

Bu ince hakikati bir temsil ile izah edelim. Bir ressam düşünelim, bu ressam yer yüzündeki bütün çiçek ve güzel bitkileri resmetmek istiyor, ama elinde sadece bir tuval var. Bu tek tuvalde o çiçek ve bitkileri çizmesi iki şekilde tecelli ediyor. Birisi, ustalığını kullanarak bütün o çiçekleri tek tuvale sığdırmak şeklinde tecelli eder. Diğeri ise tuvaldeki resim manasını ifade ettikten sonra silinir, diğeri yeniden yazılır tarzında tecelli eder. Yani o ressam bu iki tarz ile bütün o çiçek ve bitkileri o tek tuvalde gösterir.

Aynen bunun gibi Allah, kainat tuvalinde kendi sonsuz isimlerinin manasını gösterir, zaman silgisi ile siler, yeni zaman sayfası ile başkasını yazar tarzında tecelliyatına yer buldurur. Üstad'ın zamana "yazar bozar tahtası" demesi gibi, Allah kainatı yazar bozar bir tahta hükmüne getirip, bütün isimlerinin tecelliyatını o tahta da gösterir.

Diğer bir husus, kainat ne kadar hadis yani sonradan yaratılmış sınırlı bir varlıkta olsa da Allah’ın dilemesi ile ebede mazhar daimi aynalar hükmüne getirilmiştir. Allah dilerse bir çiçeğin küçük yüzünde bütün isimlerin manasını yazabilir. İnsanın mahiyetini bütün isimlerin manasına ayna yapması gibi. Bu yüzden sonsuz isimlerin izharı için ezeli varlıklar iktiza etmez.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

berkant56
Çok teşekkür ederim.tatmin edici ve evhamları giderici bir cevap oldu.saygılarımla...
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...