Block title
Block content

"Evet bir çekirdekte, hem bedihi olarak irade ve evamir-i tekviniyenin unvanı olan 'Kitab-ı Mübin'den haber veren ve işaret eden, hem nazarî olarak emir ve ilm-i İlahinin bir ünvanı olan 'İmâm-ı Mübîn'den..." diye devam eden cümleyi açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bir bina düşünelim. Bu binanın ilk merhalesi plan ve proje kısmıdır. Binanın bütün ayrıntıları ve keyfiyeti öncelikli olarak bu plan ve programda tayin ve tespit  edilir. Bu kısımda işleyen sıfat,  ilim ve akıldır ve bundan hasıl olan ise tasarımdır. Binanın kalıbı ve gövdesinden çok, onun ilmi temeli ve tasarımı esastır. İşte binanın bu kısım ve merhalesine "İmam-ı Mübîn" nazarı ile bakabiliriz.

Kainat da aynı bu bina gibi, önce Allah’ın ilmi ezelisinde plan ve proje olarak vardı. Daha sonra kudret ve irade ile  vücuda çıkacak olan kainat, bu plan ve program üzere hareket eder, onun çizdiği hattın dışına çıkamaz. Daha çok kainatın mazi ve müstakbelini temsil eder, alemi şehadetten çok alemi gayba bakar. Bir ağacın çekirdeği ve kökleri, insandaki hafıza kuvveti vs İmam-ı Mübîni andırır. Bunlara soyut kader nazarı ile bakabiliriz. Ya da kaderin ve İmam-ı Mübîn denilen mananın müşahhas ve maddi timsalleridirler.

Kitab-ı Mübin ise o bina ve kainatın plan ve program kısmının, yani İmam-ı Mübin kısmının hayata geçirilmesi, harici bir vücut verilmesinin adıdır. Burada Allah’ın kudret sıfatı hükmeder ve iş görür. Mazi ve müstakbelden ziyade şimdiki hale bakar. Alemi gaybdan çok, alemi şehadeti, yani maddi ve görünen alemi temsil eder. Binanın İmam-ı Mübin kısmını  mühendis tayin eder, yani plan olarak çizer. Binanın hayata geçirilmesi işini ise işçi ve ustalar yapar. Burada mühendis ilim sıfatı, usta ise kudret sıfatını temsil eder.

Özet olarak, İmam-ı Mübin, kaderin bir ismi ve unvanıdır, eşyanın yol haritasını çizer. Kitab-ı Mübin ise kaderde tayin ve tespit edilmiş mukadderatların eşyada infaz edilmesi ve  hayata geçirilme işlemidir.

Allah bizim için anlaşılması zor olan soyut manaları aklımıza yaklaştırmak için, benzerlerini mahlukat içinde bolca yaratmış ki, insanlar ona kıyas ederek meseleyi kavrasınlar. Bu noktadan bakacak olursak, incir çekirdeği İmam-ı Mübine, bu çekirdekten çıkan incir ağacı ise Kitab-ı Mübine işaret eden bir levhadır. İnsan ve kainat,  kalıp ve cesetleri itibari ile Kitab-ı Mübinin bir cüzü ve parçasıdır. 

Kitab-ı Mübin bedihidir. Yani göz önünde ve maddi olarak duygularımızın hemen yanı başındadır. Onu kolaylıkla ve açık bir şekilde görebiliriz. İmam-ı Mübin ise nazaridir, yani ilmi ve manevi olduğu için, ancak muhakeme ve tefekkür ile anlaşılır demektir.

Nazari ve bedihi ifadeleri insanın konumuna göredir. İnsan şu maddi alemin içinde bir çok kayıt ile kayıtlı bir yaşam formunun içinde mahkum olduğu için, manevi alemler ona uzak ve nazari düşüyor.  O alemleri ancak akli ve mantıki deliller ile kavrayabiliyor. İmam-ı Mübin manevi olan kadere bir unvan olmasından dolayı  insanın maddi konumuna nispetle nazari kalıyor. Kitab-ı mübin ise şu maddi alemden ibaret olduğu için insanın sürekli gözünün önündedir. Bu yüzden de bedihi denilmiştir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

zerre16

İmam-ı mubin; alem-i gayba bakar, şimdiki zamandan ziyade geçmiş ve geleceğe bakar. alem-i melekuta bakar. irade-i İlahiye'ye bakar. Yani bizim malumumuz ve nazarımızda değildir, bize nazaridir.
Kitab-ı Mubin ise; şimdiki hazır zamana bakar, evamir-i tekviniyeye - yani kevn alemi olan şu şehadet alemine, alem-i mülke bakan emirlerdir. Şehadet aleminde bu emirler kudretin tecellileri ile işlendiği için görürüz, şehadet ederiz, yani bize bedihidir.
Çekirdekte hem imam-ı mubin hem de kitab-ı mubin ünvanlarının tecellilerine işaret vardır. Biri, kitab-ı mubine bakan bedihi olanıdır ki ağacın sonradan fiziken hangi halleri alacağı, nasıl olacağı yazılıdır, bir nevi dna'sı gibi. bununla açıkça önceden ne takdir edilmişse zaman-ı hazırada görürüz.
Diğeri, ağacın gelecek zamanda ne olacağı, hangi hadiseleri yaşayacağı, neler yaşayacağı halleridir ki bizim için nazari ve gaybidir. imam-ı mubin'e bakmaktadır.
Sonuç olarak; her ikisi de kader kitabının fihristesi olan levh-i mahfuzun fihristeleridir.
Kün-fe-yekun. Kün (ol), bir emr-i İlahiye olup imam-ı mubin'e işaret ederken, fe-ye-kun (olur) bir kudret-i ilahiye olup kitab-ı mübin'i işaret etmektedir. Yani, her emr-i lahiye hem imam-ı mubini hem de kitab-ı mubini ve silsile ile levh-i mahfuzu ve kader kitabını işaret etmektedir.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Adem68474

Bedihi Kader ve Kitabı Mübin ve mesnevide izah edilen Maddiye aynı şey midir?Nazari Kader ve İmamı Mübin Ve mesnevide geçen Makule aynı şey midir?varsa farkları nasıldır

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)

Bedihi kader=Kitab-ı Mübin= Maddiye, Kader v= İmamı Mübin= Makule olarak değerlendirilebilir. 

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...