Block title
Block content

"Evet insan hüsn-ü zanna memurdur. İnsan, herkesi kendisinden üstün bilmelidir. Kendisinde bulunan sû'-i ahlâkı, sû'-i zan saikasıyla başkalara teşmil etmesin. Ve başkaların bazı harekâtını, hikmetini bilmediğinden, takbih etmesin. Binaenaleyh eslaf-ı izamın hikmetini bilmediğimiz bazı hallerini beğenmemek, sû'-i zandır. Sû'-i zan ise, maddî ve manevî içtimaiyatı zedeler." İzah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Suizan, delil ve ispat olmadığı halde insanlar hakkında kötü düşünme hastalığıdır. Halbuki İslam, aksi ispatlanamadığı müddetçe insanlar hakkında güzel ve iyi düşünmeyi emrediyor. Tabi suçu deliller ile sabit olanlar hakkında güzel zanda bulunup onlara aldanmak safdillik olur, buna da dikkat etmek gerekir.

Kötü zanda bulunmanın en tehlikeli olanı İslam büyükleri hakkındadır.

"Eslaf-ı izam" başta sahabe, tabiin ve tebe-i tabiin olmak üzere İslam büyükleridir. Onlar hakkında kötü zan ve düşüncede  bulunmak, onların eli ile gelen İslam hakkında şüphe etmeyi netice verir. Hatta bu zan -eliyazubillah- küfre kadar gidebilir. Bu yüzden eslaf-ı izam hakkında suizanda bulunmaktan şiddetle çekinmek ve korkmak icap eder. Tarihte birçok fırka sahabe ve tabiin hakkında suizanda bulundukları için bidate ve dalalete sapmışlardır. Şia ve hariciler gibi.

İnsan kendini, benlik ve enaniyetini ıslah edip terbiye etmek açısından herkesten aşağı görmeli ve aksi ispat edilene kadar da herkesi kendinden iyi bilmelidir. Bu bakış açısının insana bir zararı yok, aksine çok faydaları vardır.

Üstelik suizan şahsi bir kusur değil toplumsal bir kusurdur, zararı umumidir. Şayet herkes birbirine kötü zanda bulunursa, toplumda sağlam ve sağlıklı ilişkiler kurulamaz; herkes birbirine şüphe ile yaklaşır ki, bunun zararı ayandır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Katre | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 2041 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...