"Faraza lüzum olsa, elektriğin telleri gibi ve ağacın dalları gibi ve insanın damarları gibi, eşya, vesile-i teshilat ve vasıta-i vusul-ü hayat ve sebeb-i sürat-i ef'âl hükmüne geçer." Vesileler ve sebepler, nasıl teshilata sebep oluyor?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

“Faraza lüzum olsa” ifadesi eşyanın yaratılmasında sebeplerin bir kolaylık temin etmediğini göstermektedir. Bunun en açık misali ceviz ağacının haşmetine karşılık kavun ve karpuzun ağaçsız yaratılmış olmalarıdır. Küçük bir ceviz için koca bir ağacı vesile kılan Allah, ince bir telden kavun, karpuz ve kabak gibi nice sebze ve meyveleri yaratmaktadır. Tohum ekmeden buğday elde edilmez, ama buğdayın meydana gelmesi şuursuz toprağın işi değildir. Bir mısır tanesinden yüzlerce mısır yaratmak Allah’a hastır.

Yani ağaçlar, meyvelerin teşkilinde bir kolaylık vesilesi değildir. Zira onlar da yaratılmışlardır. Hakikat şu ki, bir meyvenin yaratılmasının her safhasında ayrı bir sanat, ayrı bir hikmet sergilenmekte, ayrı isimler tecelli etmektedir. Çekirdeğe bütün ağacın planını koymak bir ilahi sanat olduğu gibi, onu açmak, büyütmek, yeryüzüne çıkarmak, ondan dallar, yapraklar çiçekler yapmak ve sonunda o kuru ağaçtan yumuşak meyveler süzmek, o meyvelerin içine de gelecek nesillerin istifadesi için yine çekirdekler koymak ayrı hikmetler, rahmetler ve ilahi sanatlar teşhir etmektedir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...