Block title
Block content

"Firkatli ve gurbetli bir esarette, fecir vaktinde ağlayan bir kalbin ağlayan ağlamalarıdır." Burada firkatli ve gurbetli esaretten maksat nedir? Şiirin, açıklamasını yapar mısınız? Farisi olan ibarelerin de okunuş ve mânalarını yazar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Firkatli ve gurbetli bir esârette, fecir vaktinde ağlayan bir kalbin ağlayan ağlamalarıdır."

"Seherlerde eser bâd-ı tecellî,
Uyan ey gözlerim vakt-i seherde
İnayethâh zidergâh-ı İlâhî
Seherdir ehl-i zenbin tevbegâhı.
Uyan ey kalbim vakt-i fecirde,
Begün tevbe, becû gufran zidergâh-ı İlâhî..."

On Sekizinci Söz,  1927 yılında Barla’da telif edilmiştir. Buna göre, söz konusu esaret ve gurbeti, Üstadımızın Cihan Harbindeki esareti şeklinde anlayamayız, fakat bu yazıların o günler hatırlanarak yazılmış olması da mümkündür.

Ancak, bu ifadeleri, ona kendi öz vatanında yaşatılan gurbet ve esaret hayatı şeklinde anlamamız da mümkündür. Konuya böyle yaklaştığımızda, Eşref Edip Beyle yaptığı mülakatta geçen şu ifadeler, sorunun en güzel cevabı olur:

“Seksen küsur senelik hayatımda dünya zevki namına bir şey bilmiyorum. Bütün ömrüm harp meydanlarında, esaret zindanlarında, yahut memleket hapishanelerinde geçti. Çekmediğim cefa, görmediğim eza kalmadı. Divan-ı harplerde bir cani gibi muamele gördüm; bir serseri gibi memleket memleket sürgüne yollandım. Memleket zindanlarında aylarca ihtilattan men’edildim. Defalarca zehirlendim. Türlü türlü hakaretlere maruz kaldım. Zaman oldu ki, hayattan bin defa ziyade ölümü tercih ettim. Eğer dinim intihardan beni men etmeseydi, belki bugün Said topraklar altında çürümüş gitmişti." (Tarihçe-i Hayat, Tahliller)

* * *
"Seherlerde eser bâd-ı tecellî,
Seherlerde tecelli rüzgârı eser (İlâhî lütuf ve ihsanlara mazhar olmanın en verimli vakti seher vaktidir.)

Uyan ey gözlerim vakt-i seherde
Öyleyse ey gözlerim bu tecelliden nasip almak üzere uykudan uyan.

İnayethâh zidergâh-ı İlâhî
İlâhî dergâhtan yardım dileyenler (için en münasip bir vakittir seher vakti.)

Seherdir ehl-i zenbin tevbegâhı.
 
Seher vakti günahkârların da  tövbe vaktidir. 

Uyan ey kalbim vakt-i fecirde,
 
(O halde)  ey kalbim! Sen de fecir vaktinde uyan (tan yeri ağarınca -imsak vakti girince- uyumayı bırak.)

Begün tevbe, becû gufran zidergâh-ı İlâhî.
Tövbe et, İlâhî dergahtan  bağışlanmayı iste. (Tövbe ederek günahlarının silinmesini, mağfiret dileyerek günah ve isyanlarının -teşhir edilmemesini- başkalarına gösterilmemesini iste.)”

* * *
 “Seher  haşrîst der û hüşyâr der tesbîh heme şey..
Seher vakti bir haşir gibidir, onda her şey uyanık ve tesbih halindedir..

be hâb-ı gaflet sersem nefsem hatta key?...
Gaflet uykusunda nefsim ne zamana kadar sersem kalacak?..

 omr asrîst sefer bâ kabr mî bâyed zi her hayy..
Ömür bir asra yaklaştı her canlı gibi  kabre doğru sefer etmeli?..

 bi ber hîz nemâzî çü niyâzî gu bekon âvâzî çün ney..
Kalk namaza dur, niyazda bulun, ney gibi inle?..

"be gû: Yâ Rabb peşîmânem, hacîlem, şermsârem ez günâh-ı bî- şumârem, perîşânem, zelîlem eşk- bârem ez hayât bî- karârem, ğarîbem bî-kesem, zaîfem, nâ-tuvânem, alîlem, âcizem, ihtiyârem, bî- ihtiyârem el- amân gûyem, afv cûyem, meded hâhem  zi dergâhet ilâhî”

(De ki, Ya Rabb pişmanım, günahımdan dolayı mahcubum,  utanıyorum, perişanım, zelilim, ağlamktayım, hayatta kararım takatim kalmadı, garibim, kimsesizim, zayıfım, güçsüzüm, hastayım, aciz ve ihtiyarım, bî ihtiyarım. Allah’ım dergahında aman dilemekte, afvını talep etmekte ve meded istemekteyim.)

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Üçüncü Nokta | Yazar: Alaaddin BAŞAR (Prof. Dr.) | Okunma Sayısı: 4111 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...