"Göze göstermeyen bir ecza ile yazılan ve görünmeyen bir yazıyı göstermek için sürülen bir ecza misillü." Burada ne anlatılmak isteniyor ve bir aletten veya bir makinayı mı örnek gösteriyor?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Acaba her senede dört yüz bin envâı birden zemin yüzünde icad eden; ve semâvat ve arzı altı günde halk eden; ve altı haftada, her baharda, kâinattan daha san'atlı, hikmetli, zîhayat bir kâinatı inşa eden bir kudret-i ezeliye, bir ilm-i ezelînin dairesinde plânları ve miktarları taayyün eden mevcudat-ı ilmiyeyi, göze göstermeyen bir ecza ile yazılan ve görünmeyen bir yazıyı göstermek için sürülen bir ecza misilli, gayet kolay o mâdûmât-ı hariciye olan mevcudat-ı ilmiyeye vücud-u haricî vermeyi o kudret-i ezeliyeden uzak görmek ve icadı inkâr etmek, evvelki güruh olan Sofestâîlerden daha ziyade ahmakane ve cahilânedir."(1)

Bir usta büyük ve gerçek bir gemi ile oyuncak bir gemi yapsa ve ikisini de intizam ve sistem ile kolay çalışır bir vaziyete soksa, yani ikisi de bir düğme ile çalışsa, ikisinin de çalışıp hareket etmesi tek dokunuşla olur. Büyük küçük, gerçek veya oyuncak olması hiç fark etmiyor. Bir çocuk bu intizam sırrı ile koca bir gemiyi de bir düğmeye dokunmak ile çalıştırır, küçük bir oyuncak gemiyi de tek dokunma ile çalıştırır.

Aynen bu misaldeki gibi Allah, kainattaki her şeyin plan ve projesini kader levhası olarak yaratma kıvamına soktu. Aynı misaldeki gibi bir dokunmak ile çalışan gemi vaziyetine getirdi. Kudret ise görünmeyen mürekkeble yazılmış yazının üstüne az bir dokunuşla görünmesi gibi, bu tasarlanmış intizamı ve kurulmuş eşyaya bir dokunuşla varlık sahasına çıkarıyor. Büyük ve küçük, ağır ve hafif bu intizam sırrından dolayı Allah’ın kudreti nazarında fark etmiyor; bir İlahi emir ile o şeyler vücut buluyor.

Kağıdın üstüne sivri ve sert bir kalemle yazılar kazınıyor, ama görünmüyor. Mürekkep döküldüğünde o kazınmış yazılar görünür hale geliyor. Bu temsil kader ile kudret arasındaki münasebete işaret ediyor. Kader her şeyin ilmi tasarım ve kalıplarını hazırlıyor, kudret ise o hazır tasarımların üzerine dokunmak ile görünür hale getiriyor, yani icat ediyor. O büyük tasarım içinde bir dağ ile bir çakıl taşı hazır vaziyette olduğu için kudret ikisine de aynı derecede dokunuyor. Yani ikisini de aynı mertebe ile yaratıyor. Büyüğe büyük, küçüğe küçük bir dokunuş sarf etmiyor.

Allah’ın kudreti karşısında bir baharı yaratmak ile bir çiçeği yaratmak arasında fark yoktur, ikisinin icat edilmesi de eşittir. Burada asıl vurgulanmak istenen nokta burasıdır.

(1) bk. Lem'alar, Yirmi Üçüncü Lem'a.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

sami

İlm-i İlahi muhittir. Yani herşeyi içine almıştır. Mümkün olan herşey ilm-i İlahide dir. Bir örnekle açıklayalım.

Bir inşaat mühendisi kaç farklı şekilde bina tasarayabilir. Elcevap: Sonsuz. Yani eğer ömrü yetse sonsuz farklı şekilde bina tasarımı yapabilir. İnşaat Mühendisi bir bina yapmak için oturup onu tasarlaması gerekir. Bazen de bilgisayarında hazır tasarımlar bulunur. Tasarlamaya lüzum kalmadan istediği tasarımı yazıcıdan çıktı alabilir.

Eğer O inşaat mühendisinin bilgisayarında tasarlayabileceği bütün binaların planlarının olduğunu varsayarsak o zaman onun bilgisayarında sonsuz bina planı var demektir. Bir planı kağıda dökmek istediğinde tasarım yapmasına gerek yoktur sadece istediği planı çıktı alacaktır.

Aynen öyle de Cenab-ı Allah'ın yaratabileceği herşey ilminde vardır. Ne kadar şey yaratabilir? Elcevap: Sonsuz. Yaratabileceği her şey ilminde hazır bulunuyorsa bu ilminin de sonsuz olduğunu gösterir. O halde bir şey yaratmak istediğinde tasarlaması gerekmez. zaten ilminde onun tasarımı vardır. O sadece ilminde bulunan tasarımı kudretiyle varlık alemine çıkardır. Bilgisayarda sanal olarak bulun bir planın alem-i şehadete kağıt üzerinde olarak çıkması gibi. Onun ilminde ve kader defterinde her şey yazılıdır. Yazılı olan herhangi bir planı yaratmak istediğinde sadece ilmindeki mevcut plana kudretiyle vucut giydirmesi gerekir.

İlgili yerde Üstad "Göze göstermeyen bir ecza ile yazılan ve görünmeyen bir yazıyı göstermek için sürülen bir ecza misillü" örneğiyle bunu anlatmak istemiştir. Kağıda özel bir mürekkep ile yazı yazılır fakat yazılar görünmez. Gizli mürekkeble tepkimeye girip yazıları ortaya çıkarcak başka bir maddeyi o kağıda sürdüğünüz zaman yazılar görünür. Şifreli ve gizli mesajlar için kullanılan bu yöntemle ilgili meseleyi açıklamıştır. Yani Kader defterinde Cenab- Hakk 'ın yaratabileceği herşeyin ölçüleri takdir edilmiştir. Yaratmak istediğinde sadece ilgili ölçülere onları gösteren maddeyi sürmek gibi kudretiyle harici vucud giydirmektedir...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
erhansenol
Maşallah çok güzel açıklamalar, Allah ilminizi arttırsın
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...