Block title
Block content

"Hakikata mukabil ve vâsıl ve mütemessil bu küçücük birer arş-ı marifet-i Rabbaniye ve bu câmi' birer âyine-i Samedaniye olan nurani kalbler, şems-i hakikata karşı açılan pencerelerdir ve umumu birden güneşe âyinedarlık eden bir deniz gibi,.." izah?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Arş" kelimesi, burada Allah’ın isimlerinin parlak ve kuvvetli bir şekilde tecelli ettiği yer, merkez, makam anlamlarına geliyor.

"Arş-ı azam" nasıl İlahi isimlerin tecelli ettiği en büyük yer en haşmetli merkez en azametli bir makam ve mekân ise, insanın kalbi de bu arşın küçük bir özeti küçültülmüş bir prototipi niteliğindedir. Yani insanın kalbini büyültsek arş-ı azam, arş-ı azamı küçültsek insanın kalbi olur, diyebiliriz. 

İnsanın kâinata halife olması biraz da kalbindeki bu kabiliyet ve mazhariyettir. Âdeta Allah’ın bütün isimlerinin (tabiri caiz ise) sinir uçları kalpte temerküz etmiştir. İnsan bu isimlerin sinir uçları ile Allah’ı tanıyor ve seviyor.

Bu yüzden Allah,

 “Ben yere göğe sığmadım, ancak mümin kulumun kalbine sığdım.”(1)

ifadesini kullanıyor. Yani bu kudsi hadis bu inceliğe işaret ediyor. Bir insanın kalbi böyle bir tecelliye mazhar oluyor ise, bütün insanların kalbi özellikle de kalbi inkişaf etmiş nebi ve evliyaların kalbi, nasıl bir mazhariyete sahip olur kıyas etmek gerekir.

Okyanus büyüklüğündeki bir ayna güneşi nasıl büyük ve haşmetli bir şekilde gösterirse, bütün insanlığın kalp aynası da o haşmet de Allah’ı ve isimlerini gösterebilir ve göstermiştir.

(1) bk. El-Aclûnî, Keşfü’l-Hafâ II/165; İmam-ı Gazâlî, İhyâ-u Ulûmiddîn, III/14. 

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

ilyas26125
İzahınız için teşekkürler. peki, hakikata mukabil ve vâsıl ve mütemessil bu küçücük birer arş-ı marifet-i Rabbaniye ifadelerindeki hakikata mukabili, vasıl ve mütemessili izah edebilir misiniz? Mukabille vasıl ve mütemesille ne demek isteniyor
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
İnsanın kalbi hem hakikati görmeye mukabil yani müsaittir hem hakikate vasıl yani götürecek bir özelliğe sahiptir hem de hakikati mütemessildir yani hakikati temsil edecek mizan ve ölçüler ile donatılmıştır.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
ilyas26125
Teşekkürler
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...