Block title
Block content

"Hakikî unsuriyete değil, belki dil, din, vatan münasebâtına bakılacak. Eğer üçü bir ise, zaten kuvvetli bir millet; eğer biri noksan olursa, tekrar milliyet dairesine dahildir." İzah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Menfi milliyette ve unsuriyet fikrinde ifrat edenlere deriz ki:"

"Evvelâ: Şu dünya yüzü, hususan şu memleketimiz, eski zamandan beri çok muhaceretlere ve tebeddülâta maruz olmakla beraber, merkez-i hükûmet-i İslâmiye bu vatanda teşkil olduktan sonra, akvâm-ı saireden pervane gibi çokları içine atılıp tavattun etmişler. İşte bu halde Levh-i Mahfuz açılsa, ancak hakikî unsurlar birbirinden tefrik edilebilir. Öyleyse, hakikî unsuriyet fikrine hareketi ve hamiyeti bina etmek, mânâsız ve hem pek zararlıdır. Onun içindir ki, menfi milliyetçilerin ve unsuriyetperverlerin reislerinden ve dine karşı pek lâkayt birisi, mecbur olmuş, demiş: 'Dil, din bir ise millet birdir.' "

"Madem öyledir. Hakikî unsuriyete değil, belki dil, din, vatan münasebâtına bakılacak. Eğer üçü bir ise, zaten kuvvetli bir millet; eğer biri noksan olursa, tekrar milliyet dairesine dahildir."(1) 

Yani bir yerde dil, din ve vatan bir ise, bu kuvvetli bir millet olma noktasında mükemmeldir. Ama bunlardan birisi eksik olursa, mesela dil farklı olursa, bu mükemmellik gider, milliyet yani ümmet manası gerekli bir hal olur. Osmanlı döneminde bu çok bariz bir şekilde görülmüştür. Üç kıtada bir çok dil ve kavim farklı olmasına rağmen, milliyet dairesi ile yani ümmet bilinci ile hakimiyet sağlanmıştır.

Menfi milliyetçilerin reisleri bile, sadece dil ve etnik bir milliyetçilik ile Anadolu’yu bir arada tutmanın mümkün olmadığını görmüş ve dinin de birlik unsuru olduğunu kabul etmek durumunda kalmıştır.

Mesela, Türkiye'de herkes Türk, İslam hatta Hanefi olmuş olsa idi, bu birlik ve dirlik açısından kuvvetli ve mükemmel olurdu. Ama realite öyle değil, bir çok kavim ve farklı diller bulunuyor, bu yüzden birleştirici unsur olarak İslam ve vatan bağı öne çıkarılmak zorundadır.

(1) bk. Mektubat, Yirmi Altıncı Mektup, Üçüncü Mebhas.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
Yükleniyor...