Block title
Block content

"Halbuki tarif, ya hadd ya resim ile olur. Yoksa vâzıı cahil ve müsemmaya mümas olan vechi muzlim ve göze çarpan vechi şeffaf bir ism-i camid ile olmaz. Manyetizma, telepati, kuvve-i mıknatısiye gibi..." cümlelerini izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Efkâr-ı hâzırada cehl-i basiti cehl-i mürekkebe kalb eden en mühim sebep, meçhul birşeye parlak bir isim takmakla, anladım zannetmek ve meçhul şeyler ona irca ile izah ettim, zannetmektir. Halbuki tarif ya had, ya resim ile olur. Yoksa vâzıı câhil ve müsemmâya mümas olan veçhi muzlim ve göze çarpan veçhi, şeffaf bir ism-i camid ile olmaz: manyetizma, telepati, kuvve-i mıknatısiye gibi."(1)

Bugünkü düşünce yapısı; kainatta olan ve tam anlamı ile ihata edilip tarif edilemeyen meçhul şeylere parlak bir isim vererek, o meçhul şeyi tarif ettiğini ve böylece kavradığını sanıyor...

Basit cahillik: Bir şey hakkında bilgi sahibi olmamak demektir. Mürekkeb cahillik ise, cahilliğinin farkında olmamak anlamındadır.

Tarif, bir şeyin özüne ve içine girerek o şeyin resmini tamamı ile kuşatmak ile mümkündür. Özüne ve içine giremediğin bir şeyin tarifini yapmak ve resmini çekmek mümkün değildir. Buradaki resimden kasıt; bir şeyin geneline hakim olmak anlamındadır. Zaten geneline hakim olunmayan bir şey de tarif olunamaz.

Mesela, ağacın içindeki bir kurtçuğa sorulsa: Ağaç nedir? Sadece ağacın çürük yönünü tarif eder, başka bir tarif yapamaz. O kurtçuk, ağacı bütünü ile kuşatacak bir nazara sahip olmadığı için, ancak hakim olduğu bölgeyi tarif edebilir.

Yoksa tarif ettiği şeyin bütününü kuşatmadan, sadece  bir yönüne bakıp, baktığı yere göre bir isim koymak ile o şey hakkı ile tarif edilmiş olamaz. Ağaç kurtçuğunun, ağacın sadece çürük yerine bakıp ona göre bir tarif yapması  ve bu tarife uygun bir isim koyması gibi. Halbuki bu kurtçuk, ağacın bin cüzünden bir cüzüne bakıp konuşuyor, diğer cüzlerden haberi yoktur.

Bugün maddeci felsefe kainattaki bir çok harika sanatları ve ihatası mümkün olmayan şeyleri basit unvan ve parlak isimlerle üstünü örtüyor ve her şeyi bu şekilde anladığını zannediyor. Manyetizma, telepati, kuvve-i mıknatısiye, elektrik gibi harika sanatlar bunlara örnek olarak veriliyor.

(1) bk. İşârât, Zulmet-i Münevver

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: İşârât | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 6475 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...