Block title
Block content

"... Halıkın kemalatına ve o Halıkın ayine-i zişuuru olan insanın kemalatına şehadeti pek zahirdir." cümlesinde "Halıkın ayine-i zişuuru" ne demektir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Güneşin, bir aynada, ya da şeffaf bir damlada timsali, yani zatının ve sıfatlarının bir cilvesi ve küçük bir numunesi, nasıl ki akseder, onda görünür. Bir cihetle küçük bir güneşçik o ayna ve damlada yerleşir. O damla ve aynada görünen Güneşin timsali, yani yansıması, güneşin kendi zatı ve gerçek sıfatları hakkında bize ciddi bir malumat ve ipucu verebilir. Hatta, Güneşte fani olanlar, o ayna ve damlaya, Güneşin kendisi nazarı ile bakabilirler. Ya da o ayna ve damladaki Güneşin timsali, o denli güneşin zatına kuvvetli işaret ediyor ki, adeta güneş gibi hususiyet kazanmış deniliyor.

Aynen öyle de, insan da bir ayna, bir damla gibi, Şems-i Ezeli'nin Zat-ı Akdes'ine, şuunatına, sıfatlarına, isimlerine öyle cami ve keskin bir ayinedir ki, bu cami ve keskinliğine kinaye olarak, Allah’ın manevi şahsı insanda görünmüş gibi oluyor. İnsan mahiyetinde, adeta Allah’ın manevi şahsiyeti tecelli etmiş ve görünmüştür. Allah’a ait bütün kudsi hal ve sıfatların, cüzi bir numunesi ve çok gölgelerden geçmiş zayıf  bir tecellisi, insanın mahiyetinde cem olup toplanmıştır. Şahsı şahıs yapan ilim, irade, kudret, hayat, sem, basar, kelam gibi sıfatlar cüzi olarak insanın mahiyetinde bulunması, Teşahhusat-ı İlahi’yeye tam bir mazhariyettir. Yani insan mazhar olduğu bu tecelli sayesinde Allah hakkında doğru ve hak bir malumata ulaşabilir, tabi sıfat ve isim noktasındandır bu malumat, yoksa Zatı noktasından değil.

Kainatın umumunda dağınık ve azametli olarak tecelli eden ilahi sıfat ve isimler, insanın mahiyetinde, ehadiyet sırrı ile temerküz etmiştir, bir nevi toplanmıştır. Bu yüzden, insan mahiyetinin suretinde İlahi vasıflar ve isimler teşahhus etmiştir. Yani, adeta somutlaşarak belirgin bir hale gelmiştir.

Özet olarak, insan Allah’ın isim ve sıfatlarına şuurlu bir aynadır. Bir çiçek, bir böcek, bir yıldız, bir deniz ve ova da Allah’ın isimlerine aynadır; lakin insan gibi ihatalı, şuurlu ve idrakli bir ayna değildir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...