"Halklarda şerden başka hayırlar da var. Hem bütün şer herkese gelmez." Buradaki "halk" hangi anlamdadır, fırka kastedilirse mana nasıl anlaşılabilir?

Soru Detayı

- 11. Şuanın hatimesinde felak suresinin bu asra müteallik vechesini beyan ederken Üstad Hz "halklarda, şerden başka hayırlar da var. Hem bütün şer herkese gelmez." halk kelimesini mevcudat olarak değilde FIRKAYI kastediyorsa, hangi mana murattır acaba?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Hatıra gelebilen bir sualin cevabıdır:

Bu lem’a-i i’caziyede, baştaki مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ da hem مِنْ hem شَرِّ kelimeleri hesaba girmesi ve âhirde وَمِنْ شَرِّ حَاسِدٍ اِذَا حَسَدَ yalnız شَرِّ kelimesi girmesi وَمِنْ girmemesi ve وَمِنْ شَر النَّفَّاثَاتِ فِى الْعُقَدِ ikisi de hesap edilmemesi gayet ince ve latîf bir münasebete îma ve remiz içindir. Çünkü halklarda, şerden başka hayırlar da var. Hem bütün şer herkese gelmez. Buna remzen, bazıyeti ifade eden مِنْ ve شَرِّ girmişler. Hâsid, hased ettiği zaman bütün şerdir, bazıyete lüzum yoktur. Ve اَلنَّفَّاثَاتِ فِى الْعُقَدِ remziyle, kendi menfaatleri için küre-i arza ateş atan üfleyicilerin ve sihirbaz o diplomatların tahribata ait bütün işleri ayn-ı şerdir, diye daha شَرِّ kelimesine lüzum kalmadı."(1)

Burada “halklarda” ifadesi hayatımızla alakalı olan herşey veya yaratılanların tümü anlamında kullanılıyor. İmtihan gereği toplumsal hayatta hayır ile şer, iç içe yan yana bulunuyor. Toplumun tamamen hayır ya da şer olması adetullah açısından mümkün değildir. İşte burada muazzam bir hakikate ışık tutuluyor.

مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ (yaratılanların, halkların şerrinden) Üstadımız burada yaptığı istihraçta hem مِنْ ve hem de شَرِّ kelimelerini cifirde hesaba dahil etmiştir. Çünkü مِنْ bir şeyin bir parçasını temsil edip, شَرِّ (şer) neyden sorusunun cevabı hükmünde olup yaratılanlardan veya halktan şerli olan kısmı demektir. İkisinin hesaba dahil edilmesinin sebebini ise, Üstad Bediüzzaman şöyle ifade eder: Bütün yaratılanların hepsi şer olmadığı için, hayırları ayırıp sadece yaratılanların bir parçası olan şerli mahluklardan istiaze ve korunma dilenir.

Halk kelimesi, fırka (parti) anlamında kullanılırsa, bir fırkanın aynı toplum hayatında olduğu gibi tamamen hayır ya da şer olması imkan dahilinde olsa bile her zaman mümkün değildir. Her fırka içinde hayır da şer de bulunur. Burada temel ölçü o fırkada hangisinin galip olduğudur. Bir fırkada şer galipse o fırka şer hesabına geçer, hayır galipse hayır hesabına geçer. Bu gibi geniş sosyal yapılar homojen (yeknesak) olamazlar.

Öyle ise bir fırka ya da parti mensuplarına toptancı bir yaklaşım ile "kafirdir, fasıktır, şerlidir" demek uygun olmaz. Fakat "Bu parti ve fırka şer için çalışıyor, uzak durunuz." denilebilir.

(1) bk. Şualar, On Birinci Şua, On Birinci Mesel, Hatime.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...