Hatemü'l-Evliya meselesinin hükmü nedir? Âlimlerin ve Risale-i Nur'un bu meseleye bakışı nedir?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Hatem-ül Evliya tasavvufi bir kavram olup, evliyaların keşif yolu ile haber verdiği, ahir zamanda gelecek olan en son ve en büyük evliya demektir. Bir çok mutasavvıf bu kavramı kendi meşrebine uygun bir şekilde tarif etmiştir. Bunlardan bazıları şöyledir:

Dâvud-ı Kayserî -kuddise sırruh- Hazretleri buyururlar ki:

“Nasıl ki nübüvvet, hariçte peygamberlerden müteşekkil bir dâire meydana getiriyor ve bu dâire Hazret-i Muhammed Aleyhisselâm ile tamamlanıyorsa, velâyet de hâriçte, velilerden meydana gelen bir daire teşekkül eder ve bu daire, son veli ile tamamlanır.”(1)

Muhammed Pârisâ -kuddise sırruh- Hazretleri buyururlar ki:

“Bu ümmetin kutupları on ikidir, şu gördüğünüz âlemin burçları da on ikidir. Müfred (makâmında tek) olanlar çoktur, zaman boyunca devam ederler. İki Hatm de onlardandır. Kutuplar içinde Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem)'in kalbi üzre olan yoktur. Hatm de bunlar içindedir, yani Hâtemü’l-evliyâ-i has da bunlara dahildir.” (2)

Mahmud Şebüsterî -kuddise sırruh- Hazretleri buyururlar ki:

“Veliliğin tam zuhuru da velilerin sonuncusu ile olacak. İki âlem de onunla tamamlanacak, onunla kemâl bulacak. Bütün velilerin varlıkları, son velinin âzâsına benzer. O küldür, öbürleri cüz. Onun peygamberlerin sonuncusuyla tam bir münâsebeti vardır. Bu yüzden umumî rahmet de onunla zuhur eder. İki âlem de ona uyar, âdemoğulları içinde Allah’ın halifesi odur.” (3)

Meseleye Risale-i Nur'un zaviyesinden bakacak olursak, Hatem-ül Evliya Mehd-i Azam'dır. Yani ahir zamanın beklenilen en büyük evliyası demektir.

Tabi bu meseleler dinin herkes tarafından kabul edilmesi zaruri olan muhkem meseleleri değildir. Bu mesele içtihada ve yoruma açık bir mesele olduğu için, kimse "Falanca son evliyadır, kim onu kabul etmez ise günaha ya da dalalete girer." diyemez.

Dipnotlar:

(1) bk. Mukaddimetü Şerhü’l-Fusûs.

(2) bk. Faslu’l-Hitab Tercümesi; s. 584, trc: A. Hüsrevoğlu.

(3) bk. Gülşen-i Râz.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

BENZER SORULAR

Yükleniyor...