Block title
Block content

"Hattâ bazen bir sahifede iktiza-yı makam ve ihtiyac-ı ifham ve belâğat-ı beyan cihetiyle yirmi defa sarîhan ve zımnen tevhid hakikatini ifade eder..." cümlesini açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Kur’an’ın ısrarla üzerinde durduğu temel dört konu tevhid, haşir, nübüvvet ve hukuktur. Bu konulardan  en birincisi ve en önemlisi tevhiddir. Bu yüzden tevhit Kur’an’ın her tarafında, bazen sarih olarak bazen delalet olarak, bazen zımni olarak, bazen hafi olarak bazen de tazammum olarak zikredilmiştir. Her bir ayette tevhid hakikati gergefle işlenmiş ve zihinlere tekrar ile nakşedilmiştir. 

İktiza-yı makam, makamın gereği demek olup, asıl konu ön planda iken, sair konuların açık ve netlikten ikincil ve tebei bir makama düşmesi demektir. Mesela, şarabın men edildiği ayette makamın gereği olarak şarabın men edilme  hususu en ön planda dururken,  tevhit ve haşir gibi ana konular biraz da gizli ve zımni durur.

Yine örnek üzerinden devam edecek olursak,  ihtiyac-ı ifham, anlama ihtiyacı demek olup, muhatabın şarap hususunda mana ve hüküm beklentisi demektir. Muhatap "Şarap hakkında Allah ne diyor?" beklentisi ve ihtiyacı içinde iken, Allah bunun yerine tevhitten bahsetse, şarabın hükmünü anlaşılmayacak kadar hafi ve kapalı bildirse, o zaman belagat ve ihtiyac-ı ifhama zıt bir durum ortaya çıkar ki, Allah bundan beri ve mukaddestir.

Allah, ayette öncelikle muhatabın beklentisine ve ihtiyac-ı ifhamına cevap verir, ama bunun yanında tevhidi de zımnen veya delalet olarak ifade eder. Bu noktadan bakacak olursak, tevhid inancı Kur’an’ın bütün ayet ve kelimelerinde ya açıkça ya da zımnen tekrar ve teyit edilmiştir. 

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Onuncu Mes'ele | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 2417 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
Yükleniyor...