Block title
Block content

"Hattâ bir tek mâsum, dokuz câni olsa, yine o gemi hiçbir kanun-u adaletle batırılmaz." Bu hükmün ayetten delili var mı, yoksa Üstad'ın şahsi içtihadı mıdır?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Hakikat nazarında zulümdür. Ey mü’mine kin ve adâvet besleyen insafsız adam! Nasıl ki, sen bir gemide veya bir hanede bulunsan, seninle beraber dokuz mâsum ile bir câni var. O gemiyi gark ve o haneyi ihrak etmeye çalışan bir adamın ne derece zulmettiğini bilirsin. Ve zalimliğini, semâvâta işittirecek derecede bağıracaksın. Hattâ bir tek mâsum, dokuz câni olsa, yine o gemi hiçbir kanun-u adaletle batırılmaz." (1)

Bu cümle, "adalet-i mahza"nın tanımı niteliğindedir.

Adalet-i mahza, toplum için fert feda edilemez demektir. "Bir gemide dokuz cani bir masum olsa, o gemi batırılamaz." görüşüdür ki, bu aynı zamanda Kur’an’ın adalet anlayışıdır.

Adalet-i izafiye, toplumun selameti için ferdin hakkı feda edilebilir, anlayışıdır. Bu görüşe göre dokuz caninin cezalandırılması için bir masum feda edilebilir. Yalnız bu anlayış ancak adalet-i mahzanın uygulanmasının mümkün olmadığı yerde geçerlidir, denilmiştir.

 “Kim bir nefsi, bir başka nefse veya yeryüzünde fesada karşılık olmaksızın öldürürse, sanki bütün insanları öldürmüş gibi olur.” (Maide, 5/32)

"Hiçbir günahkâr başkasının günahını yüklenmez. ..." (En'âm, 6/164  

Adalet-i mahza ya da "Hattâ birtek mâsum, dokuz câni olsa, yine o gemi hiçbir kanun-u adaletle batırılmaz." cümlesi, bu ayetten çıkarılmış bir hükümdür.

Kişilerin kusur ve hatalarından ancak kendileri sorumludur; kişinin ne ailesi ne akrabası ne komşusu ne milleti ne cemaati ne de bir başkası mesul ve sorumlu değildir. Yani hukuktaki tabiri ile "asıl olan suçun şahsiliği"dir.

(1) bk. Mektubat, Yirmi İkinci Mektup.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Birinci Mebhas, Birinci Vecih | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 4627 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

sultansel
Çok tatmin edici bir cevâb olmuş. Siteden Adale-i Mahzâ ve izâfiye konularını araştırınca mânâ daha çok oturuyor.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...