Block title
Block content

"...havayı emir ve iradesine bir nevi arş, ve nur unsurunu ilim ve hikmetine diğer bir arş, ve suyu ihsan ve rahmetine başka bir arş, ve toprağı hıfz ve ihyâsına bir çeşit arş yapmış..." Burayı açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Ve mahlûkat-ı arziyeyi, rububiyeti noktasında, havayı emir ve iradesine bir nevi arş, ve nur unsurunu ilim ve hikmetine diğer bir arş, ve suyu ihsan ve rahmetine başka bir arş, ve toprağı hıfz ve ihyâsına bir çeşit arş yapmış; o arşlardan üçünü mahlûkat-ı arziye üstünde gezdiriyor."(1)

Allah’ın her bir isim ve sıfatının galiben tecelli ettiği bir alan, bir makam vardır. Bu makamda ve alanda bir isim ve sıfat galipken, diğer isim ve sıfatlar ise ona tabidir, onun riyaseti altında işlerler. Tabiri caiz ise o makam ve alanda bir sıfat orkestra şefi gibi diğer isimleri kontrol edip tedbir eder. İşte Üstad Hazretlerinin  arş kavramının açılımı ve manası bu şekildedir.

Allah’ın her isim ve sıfatı; diğer isim ve sıfatlarından hüküm ve mana bakımından farklı olmasından dolayı, arşı hükmünde olan tecelli edeceği makam ve alan da ona göre farklı ve başka bir şekle ve vasfa girer.

Mesela; irade sıfatının mana ve hükmü ile, kudret sıfatının mana ve hükmü nasıl farklı ise, bu sıfatların galiben tecelli ettiği makam ve alanlar da ona göre farklıdır.

Mesela; Allah’ın irade sıfatı, kudret sıfatına nispetle daha nahif ve latif olmasından dolayı, tecelli alanı olan hava da ona göre nahif ve latiftir. Havanın İrade sıfatına arş olmasında, bu mana çok büyük bir faktördür.

Su bütün canlıların en temel ihtiyacı ve bütün bitki ve hayvanatın temel kaynağı olmasından dolayı, bütün ikram ve ihsanlar su temelinde bize ikram ediliyor. Bu sebeple şefkatin en somut vasıtası olan ihsan ve ikramlar, su vasıtası ile bize geliyor. Su bu yönü ile Allah’ın ihsan ve şefkatine bir arş oluyor.

Toprak; hayata ve hayatın muhafazasına kaynaklık etmesinden dolayı, Allah’ın Hafiz ve Muhyi isimlerine arş vazifesini görüyor. Zira bütün tohumları bünyesinde  muhafaza eden ve emziren topraktır. Tohumlar ise; bütün canlıların hayat menbaıdır.

Aynı şekilde nur ve ışığın İlim ve hikmet sıfatına arş olması, bu sıfatların nuraniliğinden ve mahiyetinden ileri geliyor. Nur ile ilim iç içe iki kavramdır. İlim maddi kayıtlardan münezzeh olduğu gibi, onun tecelli alanı olan nur ve ışık da kısmen maddi kayıtlardan münezzeh oluyor.

Üstad Hazretlerinin ekseri ince ve latif imani konuları nur temsilleri ve güneş ile izah etmesi ve Risale-i Nurların bir çok yerinde nur ifadesinin geçmesi hep İlim ve hikmet sıfatı ile ilgilidir.

(1) bk. Mektubat, Yirmi Dördüncü Mektup İkinci Makam.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: İkinci Makam, Beşinci İşaret | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 4696 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...