Block title
Block content

“Hem güneşi, mazhar olduğu cilvelerde ve vazifelerde farz-ı muhal olarak fâil-i muhtar farzetsek, ... zerreye de kabiliyetine göre kemal-i intizam ile verir.” Sadece bir mahz-ı emir ile yapılması,.? Feyizlendirme ne demektir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

“Hem güneşi, mazhar olduğu cilvelerde ve vazifelerde farz-ı muhal olarak fâil-i muhtar farzetsek, o derece sühulet ve sür'at ve vüs'at içinde, zerreden katreden deniz yüzünden seyyarata kadar izn-i İlahî ile öyle işliyor ki, şu tasarrufat-ı azîmeyi yalnız bir mahz-ı emir ile yapar, tahayyül edilebilir. Zerre ile seyyare, emrine karşı müsavidirler. Deniz yüzüne verdiği feyzi, zerreye de kabiliyetine göre kemal-i intizam ile verir.”

a. Sadece bir mahz-ı emir ile yapılması, zerre ile seyyarenin emre karşı müsavi olması, deniz yüzüne verdiği feyzi zerreye de kabiliyetine göre de kemal-i intizam ile vermesi konularını izah eder misiniz?

b. Feyizlendirme ne demektir? Tecelliyat ve tezahüratla nasıl bir ilgisi vardır? Bu iki tabir, güneşle ilgili örneklerde de birbirine karıştırılmaktadır.

AÇIKLAMALAR:

a. “Yalnız bir mahz-ı emir ile yapar, tahayyül edilebilir.” ifadesinde “emr-i kün feye kün”e işaret edilmektedir. “Allah bir şeyi yaratmayı diledi mi ona sadece “Ol!” der, o da hemen oluverir.” Üstadımız bu emrin izahında şu açıklamayı yapar:

“Kadîr-i Zülcelâlin kudretine karşı, eşyanın nihayet derecede musahhariyet ve itaatine ve kudretin nihayet derecede külfetsiz ve suhuletle iş gördüğüne işareten,…” (Mektubat, Yirminci Mektup)

Burada da hayal edilebilir ki, güneş bütün bu geniş sahadaki sayısız tecellileri, sanki, diler dilemez bunlar gayet kolaylıkla vücuda gelmişlerdir. İster deniz yüzüne feyz vermek istesin, isterse bir katreye, her iki halde de aynı kolaylıkla iş görmektedir.

b. Burada feyiz kelimesi mecazi olarak kullanılmıştır. Güneşin Ay’ı aydınlatması, denizlerde görünmesi, şişeleri parlatması, aynaları ışıklandırması, insan kalbinin iman ve marifet ile feyizlenmesine benzetilmiştir.

Tecelli ile tezahür arasında şöyle ince bir fark vardır: Tecellide kendisinde olan bir özeliğin, bir vasfın bir küçük misalini (cilvesini) karşıdakine vermek, tezahürde ise orada görünmek, zahir olmak söz konusudur. Güneşin aynadaki aksinin de kendine göre bir ışığının ve hararetinin bulunması bir tecellidir. Güneşin o aynada görünmesi ise tezahürdür.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...