"Hem icad ve ibdâ-ı eşyada kemâl-i suhulet, bir ilm-i ekmele delâlet eder." cümlesini izah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

“Hem icad ve ibdâ-ı eşyada kemâl-i suhulet, bir ilm-i ekmele delâlet eder...”(1)

İbda: Allah’ın eşyayı ve mevcudatı benzersiz ve modelsiz, hiçten ve yoktan var etmesine denir. Bu yaratma yoktan var etme şeklinde olduğu için, mutlak bir kolaylık içinde oluyor. Mesela bütün varlığın temel taşı olan unsurların yoktan, hiçten ve birden yaratılması bunun bir örneğidir. Üstadımız bu cümlenin devamında "Çünkü bir işte kolaylık ve bir vaziyette suhulet, derece-i ilim ve maharetle mütenasiptir. Ne kadar ziyade bilse, o derece kolay yapar." ifadesiyle, sanatkârda bulunan ilim ve maharetin kalitesi ile ürettiği masnuların, kaliteleri ve kolaylığı arasında doğru bir orantı olduğunu ortaya koymaktadır.

İnşa: Var olan mevcudat ve eşyadan, yeni vücut ve eşyaların yaratılması demektir. Mesela, var olan topraktan bitkilerin, bitkilerden de meyvelerin yaratılması buna örnek teşkil eder. Kainatta en çok icra edilen yaratma şekli inşadır. Her bahar mevsiminde milyonlarca örneklerini gözümüz önünde görüyoruz. Ancak o maddeden, yani zerrattan yaratılan bütün varlıkların sıfatları ve şekilleri, Üstad'ın ifadesi ile zerratından başka her şeyi yeniden yaratılıyor. Dolayısı ile bu açıdan ibda da devam ediyor demektir. İnşa ise sürekli bir yaratma şeklidir ve vakidir.

Eşyanın, ister yoktan var edilmesi, ister var olanlardan yeni bir yaratmanın yapılması “kün fe yekün” kolaylığı ile oluyor. Yani Allah, sebepsiz, vasıtasız bir şekilde eşyaya "Ol!.." diyor, o da oluveriyor, kolaylığı bütün yaratmalarda görülüyor. Bu da mükemmel bir ilim, irade, kudrete dayanıyor...

(1) bk. Mektubat, Yirminci Mektup, İkinci Makam.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

cayci

Ibda ve inşa'yı burada ve bu linkde (https://sorularlarisale.com/ibda-ve-insa-kavramlarini-aciklar-misiniz) biraz farklı tarif etmişsiniz. Bu iki tarifde tamamen doğrudur diyebilirmiyiz. 

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Mehmet Selim)
Evet tekrar bakıldı, ufak tefek eklemeler yapıldı. Bu iki tarif mahiyet itibariyle aynı manaya gelmektedir. Sadece sorulan soruya göre verilen cevapların özelliği, biraz farklılık arz etmektedir.  
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...