Block title
Block content

"Hem madem ruh, cisme hâkim olduğu gibi, câmid maddelerde dahi, kaderin yazdığı evâmir-i tekvîniye o maddelere hâkimdir. O maddeler, kaderin mânevî yazısına göre mevki ve nizam alabilirler." İzah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Kainatta her şey kaderin çizdiği plan ve program üzerine yürüyor ve ona göre hareket ediyor. Onun kalıbının dışına çıkamaz. Bir cansız varlık da o kaderin planı üzerine hareket eder. Kader, âdeta o cansız varlığın ruhu gibi, onu idare eder ve vazifesinde istihdam eder. Kaderle, bu cansız varlık arasındaki ilişkiyi ve münasebeti Üstat, burada, ruh ve cisim ilişkisine benzetiyor.

Ruh ve cisim ilişkisini biraz tasvir ettiğimizde maksat da anlaşılacaktır:

” İnsanın, nasıl ruhu, bütün cesedine öyle bir münasebeti var ki, bütün âzâsını ve eczasını birbirine yardım ettirir. Yani, irade-i İlâhiye cilvesi olan evâmir-i tekvîniyeye ve o emirden vücud-u hâricî giydirilmiş bir kanun-u emrî ve lâtife-i Rabbâniye olan ruh, onların idaresinde, onların mânevî seslerini hissetmesinde ve hâcatlarını görmesinde birbirine mâni olmaz, ruhu şaşırtmaz. Ruha nisbeten uzak, yakın, bir hükmünde; birbirine perde olmaz. İsterse, çoğunu birinin imdadına yetiştirir. İsterse bedenin her cüz'ü ile bilebilir, hissedebilir, idare edebilir. Hattâ, çok nuraniyet kesb etmişse, her bir cüz'ü ile görebilir ve işitebilir.”(1)

Buradan da anlaşılacağı üzere ruh, cisim için ne ise, cansız varlıklara da kaderden gelen yaratma emri o dur. Bir nevi onun ruhu gibi, onu asıl planlanan ve programlanan maksada sevk ve idare ediyor. Bu mana ve esas, bütün kainattaki varlıklarda caridir. Yoksa aklı ve şuuru olmayan o cansız varlıklar nasıl o mükemmel maksat ve gayeleri takip edip hedefe ulaşsın. Mesela, bir hava atomu, cansız, şuursuz , iradesiz olmasına rağmen mükemmel işler ve vazifeler görüyor. Atomun kendisi bütün bunları yapamayacağına göre, onun ruhu hükmünde olan kader yazısı ve ondan gelen yaratma komutları onun bir nevi ruhu hükmüne geçiyor.

(1) bk. Sözler, Otuz Üçüncü Söz, Otuz Birinci Pencere.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
Yükleniyor...