"Hem mevcudiyet-i İlâhiyeyi kemâl-i zuhurla, hem vahdet-i Rabbâniyeyi kemâl-i vuzuhla gösterdi." Kemâl-i zuhur ve kemâl-i vuzuhla birlikte izah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Hem mevcudiyet-i ilahiyeyi kemal-i zuhurla, hem vahdet-i Rabbaniyeyi kemal-i vuzuhla gösterdi. Şöyle ki gördüm:"

"Bu kainat ve küre-i arz, daim işler ve büyük bir fabrika ve her vakit dolar boşalır bir han, bir misafirhanedir. Halbuki böyle işlek fabrikalar, hanlar ve misafirhaneler müzahrefatla, enkazlarla, süprüntülerle çok kirleniyorlar, bulaşık oluyorlar ve ufunetli maddeler her tarafında teraküm ediyorlar. Eğer pek çok dikkatle bakılmazsa ve tanzif edilmezse ve süpürülüp temizlenmezse, içinde durulmaz; insan onda boğulur."(1)

Allah’ın varlığı ve birliği kainatta mükemmel ve zahir bir şekilde görülüyor. Allah’ın varlığının ve birliğinin zahir (çok açık) bir şekilde görülmesini sağlayan en önemli şey kainattaki muazzam icraat ve eserleridir. Üstadımız burada bu muazzam eserlerinden birisi olan tanzif (temizlik) icraatını delil olarak gösteriyor.

Mesela, bir fabrika bir hafta çalışıp temizlenmemiş olsa kirden, çöpten, tozdan, enkazdan çalışılamaz hale gelir. Bu yüzden fabrika sahibi fabrikayı günlük temizlettirir. Fabrikanın günlük düzenli bir şekilde temizlenmesi, fabrika sahibinin fabrika üzerindeki tasarruf ve varlığını çok zahir ve vazıh bir şekilde gösterir. Yani fabrikanın düzenli bir şekilde temizlenme işlemi fabrika sahibinin nezih, temiz ve pak bir kişiliğe sahip olduğunu gösterir.

Aynı şekilde kainat bir fabrika gibi işlemekte ve çalışmaktadır. Bir günde yüz binlerce canlı ölmekte ve bu canlıların cesetleri düzenli ve istikrarlı bir şekilde temizlenmektedir. Şayet denizde ve karada ölen bu cesetler sadece bir gün temizlenmemiş olsa yeryüzü leşlerin kir ve kokusundan yaşanamaz bir hale gelirdi.

Yukarıdaki örnekte fabrikanın günlük temizlenme işlemi nasıl fabrika sahibinin varlığını ve fabrika üstündeki tasarrufunu çok açık ve zahir bir şekilde gösteriyor ise, aynı şekilde kainatın bir fabrika gibi günlük ve mükemmel bir şekilde temizlenmesi de kainatın sahibi olan Allah’ın varlığını ve kainat üzerindeki tasarrufunu ,yani Rububiyetini çok açık ve zahir bir şekilde gösteriyor.

Kainattaki diğer işlemler ve icraatlar da ayrı ayrı Allah’ın varlığını ve kainat üzerindeki idare ve tasarrufunu gösteriyor. Mesela;

Kainatın intizamlı yani mükemmel bir sistem ve düzen içinde işletilmesi, kainatın her bir işinde ve icraatında mükemmel bir fayda ve hikmetin gözetilmesi, kainatın her bir noktasının mükemmel bir ölçü ve mizan içinde icra edilmesi, her canlıya sayısız ikramların, ihsanların düzenli ve sistematik bir şekilde verilmesi, yine canlılara müthiş bir şefkat gösterilmesi vs... gibi icraatlar, Allah’ın hem varlığını ve birliğini hem de kainat üzerinde mutlak bir tasarruf ile hükmettiğini bize çok zahir ve vazıh bir şekilde göstermektedir.

“Hem mevcudiyet-i ilahiyeyi kemal-i zuhurla, hem vahdet-i Rabbaniyeyi kemal-i vuzuhla gösterdi...” cümlesi bu inceliklere işaret ediyor.

(1) bk. Lem'alar, Otuzuncu Lem'a, Birinci Nükte.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

BENZER SORULAR

Yükleniyor...