Block title
Block content

"Hem nisbeti kanunîdir. Öyle ise, cüz, külle müsavi gelir; ve cüz’î, küllî hükmüne geçer." ifadesini açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"İşte, kudret-i İlâhiye zâtiyedir. Öyleyse acz tahallül edemez.

Hem melekûtiyet-i eşyaya taallûk eder. Öyleyse mevâni tedahül edemez.

Hem nisbeti kanunîdir. Öyleyse, cüz, külle müsavi gelir; ve cüz'î, küllî hükmüne geçer."(1) 

Bir usta büyük ve gerçek bir gemi ile oyuncak bir gemi yapsa ve ikisini de intizam ve sistem ile kolay çalışır bir vaziyete soksa, yani ikisi de bir düğme ile çalışsa... İkisinin de çalışıp hareket etmesi tek dokunuşla oluyor. Büyük-küçük, gerçek-oyuncak durumu hiç fark etmiyor. Bir çocuk bu intizam sırrı ile koca bir gemiyi de bir düğmeye dokunarak çalıştırır, küçük bir oyuncak gemiyi de aynı şekilde dokunarak çalıştırır. Cüz oyuncak gemi, küll ise gerçek ve büyük gemi gibidir.

Aynen bu misaldeki gibi; Allah kainattaki her şeyin plan ve projesini kader levhası olarak tasarladı ve yaratma kıvamına soktu; aynı misaldeki gibi, bir dokunmak ile çalışan gemi vaziyetine getirdi. Kudret ise görünmeyen mürekkeble yazılmış yazının üstüne az bir dokunuşla görünmesi gibi; bu tasarlanmış intizamı ve kurulmuş eşyayı bir dokunuşla varlık sahasına çıkarıyor.

Büyük ve küçük, ağır ve hafif, bu intizam sırrından dolayı; Allah’ın kudreti nazarında fark etmiyor. Bir İlahi emir ve dokunmak ile o şeyler vücut buluyor. Bir atomun intizam yapısı ile güneş sisteminin intizam yapısı eşittir. Allah’ın sonsuz kudreti bu intizam sırrı ile atom ve güneş sistemini aynı dokunuş aynı emir ile yaratıyor. Yoksa güneşe ayrı, atoma ayrı bir dokunuş olmuyor.

Suyun kaldırma kanunu karşısında, oyuncak küçük bir gemiyi kaldırmak ile yüz tonluk büyük bir gemiyi kaldırmak da aynıdır. Yani suyun kaldırma kanunu arkasında; Allah’ın sonsuz kudreti durduğu ve işlediği için, bir kiloluk oyuncak gemiyi kaldırmak ile yüz tonluk yük gemisini kaldırmak müsavi ve eşit oluyor.

(1) bk. Sözler, Yirmi Dokuzuncu Söz, İkinci Maksat.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: İkinci Maksat, Üçüncü Esas | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 2151 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...