Block title
Block content

"Her batıl mezhebin her bir ciheti batıl olmadığı gibi, her bir hak mesleğin dahi herbir ciheti hak olmak lazım değildir." cümlesini nasıl anlamalıyız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bir fikir sisteminin veya düşünce ekolünün, her tarafı bütünü ile doğru ya da yanlış olmaz. İslam açısından batıl olan bir fikir sisteminde, doğrular bulunabileceği gibi, İslam açısından hak olan bir mezhep ya da düşünce sisteminde de yanlış noktalar bulunabilir.

Bir meseleye topyekûn doğru ya da yanlış nazarı ile bakmak doğru olmaz. Üstad Hazretleri bize bu hususta analitik bir metot ve tarz öğretiyor. Bir düşünce sistemini sorgularken, toptancı bir şekilde doğru ya da yanlış şeklinde bakmanın mahzurlu olacağını ifade ediyor.

Bazen olur ki; doğru ve hak olan bir mezhep içinde bazı yanlışlar bulunabilir. Şayet biz bu mezhebe toptancı bir şekilde doğru ve hak nazarı ile  bakıp incelemeden ve ölçmeden peşinen kabul edersek, doğruların yanında o yanlış noktaları da doğru kabul ederiz. Yanlışlar doğruların vizesi ile akıl cebimize sıvışır. Bunu fark etmek de kolay olmaz.

Bazen de batıl bir mezhebin savunduğu düşünceler içinde hak ve doğrular olabilir; yine biz blok halinde bu mezhebi red ve inkar edersek yanlışların yanında o doğruları da inkar etmiş oluruz. Bu kez de yanlışları akıl cebimize geçirmemek için çekilen barikatlar, doğruları da yanında geçirmiyor bir şekle bürünür.

Öyle ise biz öyle bir sistem kuralım ki; hangi düşünce sistemi olursa olsun, doğruları içeri alsın, yanlışlar dışarıda bıraksın. Bu sistem şeriatın mizan ve mihengine hakim ve vakıf olmakla mümkün olur. İşte Üstad Hazretleri burada buna işaret ediyor.

Mesela; sosyalizm içinde işçilerin haklarının savunulması, sosyal dayanışma, eşitlik ve adalet gibi kavramlar, hak ve doğru kavramlardır; ama sosyalizm batıl bir mezheptir.

Tasavvuf ve tarikatlar haktır; ama içine birçok yanlış ve hurafeler sızmıştır. İlhamı vahiyden üstün görme, şeyhini sahabeden üstün tutma gibi, birçok batıl ve yanlışlar, hak tarikatların içinde bulunabiliyor.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...