Block title
Block content

"Her şey zıddıyla bilinir. Mesela, karanlık olmazsa ışık bilinmez, lezzetsiz kalır." cümlesine binaen; yokluğu tatmamış olan bizler, varlığın kıymetini nasıl anlayabiliriz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

İnsan, varlığın kıymet ve değerini tasavvur ve düşünce noktasından idrak eder. Yani Allah, kainatta varlığın zıddı olan adem manasını nispi bir şekilde tasarlamamış olsa idi, insanlar düşünce ve tasavvur noktasından da varlığı bilemeyecekti ve kıyas yapıp varlığın kıymet ve değerini tam ihata edemeyecekti. Mutlak manada  yokluk diye bir şey olmadığı için, insan ancak nispi yokluklar ile varlığın kıymetini ve mertebelerini hissediyor.

Nispi yokluk, insanın bir halde iken başka hallerden mahrum olması şeklinde izah edilebilir.  Mesela ölümle bir insanın diğer aleme gitmesi, bu dünyadan yok olmasıdır. Bir başka şahıs bu etrafında olup bitenleri görüp kıyasladığı zaman varlığın kıymet ve değerini keşfetmiş olur. Gurbete giden bir adam için sıla yokluk hükmündedir, onunla sıladaki varlık nimetlerini hisseder vs... misalleri çoğaltabiliriz.

Soğuk nasıl sıcağın çok mertebelerini ihsas ettiriyor ise, bu alemdeki nispi ve itibari yokluklar da varlık nimetinin mertebelerini ihsas ettirir; ille de hakiki bir manada yokluğun olması gerekmez, zaten hakiki manada yokluk diye de bir şey yoktur.

Allah varken yokluk diye bir şeyin olması mümkün değildir. Bu mevcudat maddi varlıktan çıksalar bile bir çok varlık formatında olabilirler.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...