Block title
Block content

"Her şeyin, her hükmün vücuda gelmesi bir illete binaen olduğu gibi, bir maslahata dahi tâbîdir. Fakat maslahat illet değildir." izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Namazı niçin kılıyor, içkiyi neden içmiyoruz? Allah birincisini emrettiği, ikincisini de yasakladığı  için.

Kısacası salih amel işlemenin illeti Allah’ın emri,  haramlardan sakınmanın illeti de Allah’ın nehyi, yâni yasaklamasıdır.

Bu emirleri tutmanın ve bu yasaklardan sakınmanın sayılamayacak kadar çok faydaları da vardır. Ancak, bu hikmetler illet yerine geçemezler.

Bir örnek: Orucun insan sağlığına  pek çok faydası var. Fakat, oruç o  faydalar için tutulmaz. Bir insan imsaktan on dakika sonra aç  durmaya  başlasa ve  yatsıdan bir saat sonrasına kadar hiçbir şey yemese ve içmese, orucun faydaları fazlasıyla yerine gelir, ama o açlığa oruç denmez. Böyle yapan kişi oruç tutmuş olmaz.  O açlığın ibâdet olması için Allah’ın emrettiği şekilde uygulanması gerekir.

Bir başka örnek: İçkinin düşünce sistemini bozduğu ve  davranış bozukluğuna yol açtığı bir gerçek. Ancak, bu olumsuzluklar, içkinin haram olmasının illeti değildirler, hikmetidirler. Faraza, bir insan, içkiden hiç etkilenmese, yahut içkinin bu zararını ortadan kaldıracak bir çare bulunsa içkinin haram olması yine devam eder. Çünkü, içkinin haram olmasının illeti, Allah’ın onu yasaklamış olmasıdır. Bu yasak devam ettiğine göre içkinin haramiyeti de devam etmektedir.

Günümüzde yapılan  içtihatlar,  Üstadın tabiriyle, arzîdir, semavî değildir; keyfîdir, ilmî değildir.  Bunların çoğunda hikmetler illet yerine konulmuşlardır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Hubab | Yazar: Alaaddin BAŞAR (Prof. Dr.) | Okunma Sayısı: 1032 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...