Block title
Block content

"Herbirisinde bütün sarayın nakışları var, bütün şehrin tanzimat kanunları var, bütün memleketin teşkilât programları var. Demek bu nakışları yapmak, bütün memleketi yapmak kadar harikadır..." İzah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"İşte, bak: Eğer nihayetsiz mucizeleri ve hünerleri olan gizli bir zâtın kalemi işlemezse, bu nakışları sair şuursuz sebeplere, kör tesadüfe, sağır tabiata verilse, o vakit, ya bu memleketin herbir taşı, herbir otu öyle muciznümâ nakkaş, öyle bir harikulâde kâtip olması lâzım gelir ki, bir harfte bin kitabı yazabilsin, bir nakışta milyonlar san'atı derc edebilsin. Çünkü, bak bu taşlardaki nakşa: Herbirisinde bütün sarayın nakışları var, bütün şehrin tanzimat kanunları var, bütün memleketin teşkilât programları var. Demek bu nakışları yapmak, bütün memleketi yapmak kadar harikadır. Öyleyse, herbir nakış, herbir san'at, o gizli zâtın bir ilânnâmesidir, bir hâtemidir."

"Haşiye8: Şecere-i hilkatin meyvesi olan insana ve kendi ağacının programını ve fihristesini taşıyan meyveye işarettir. Zira, kalem-i kudret, âlemin kitab-ı kebirinde ne yazmışsa, icmâlini mahiyet-i insaniyede yazmıştır. Kalem-i kader, dağ gibi bir ağaçta ne yazmışsa, tırnak gibi meyvesinde dahi derc etmiştir."
(1)

Allah kainat kitabında yazmış olduğu her bir sanat ve eserini öyle taklidi imkansız bir şekilde yaratmış ki, herkes, her şey üstünde uluhiyetin ve rububiyetin iz ve alemetlerini rahatlıkla okuyabilsin. En küçük ve zahirde ehemmiyetsiz gibi duran mahlukatı dahi mükemmel ve kainat kadar kıymetli ve sanatlı yapılmış. Bir ağaç ne kadar ihtişamlı ve mükemmel ise, o ağacın ince bir programı olan çekirdek de o ağaç kadar mükemmel ve sanatlı olarak yaratılmış. Âdeta ağaç ne ise, çekirdek de sanat ve hilkat olarak onun gibi mükemmel olarak yaratılmış.

Bu manaya şöyle bir temsil ile bakabiliriz: Denizin bütün yüzüne büyük harflerle sanatlı ve güzel bir kelime-i tevhit yazılsa, bu yazıya bakanlar, yazının sahibini haşmetli bir şekilde tanıyıp takdir ederler. Denizin sahibi o zat aynı denizin umumunda yazılmış yazının maharet ve hünerlerini denizin küçük su damlalarında da aynı şekilde ama ince ve latif olarak yazıyor. Denizin umumundaki yazı kadar hünerli ve sanatlı  ve ondan geri kalmayacak kadar kıymetli ve onun kadar sahibine işaret ediyor. 

Yani denizin sahibi, deniz üzerindeki tasarrufunu ve hakimiyetini ilan edip göstermek için, denizin umumundan bir damlasına kadar her şeyinde imzası hükmünde olan sanat ve maharetini adeta mühür gibi basmış. Ta ki denizde başka batıl mutasarrıflar tahayyül edilmesin. Aynı bunun gibi Allah kainatın umumunda azametle yazmış olduğu isim ve sıfatların manalarını ince ve latif bir şekilde en küçük mahlukunda da yazmış ki şirk ve batıl tasarrufçular hayale gelmesin. Çekirdek ile ağaç, insan ile kainat bu meseleye tam bir delildir. Dikkat ile okumak lazım.

(1) bk. Sözler, Yirmi İkinci Söz.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...