Block title
Block content

“Hiçbir cihetle serseri tesadüfe ve kör kuvvete ve şuursuz tabiata havalesi mümkün olmayan, hiçten hakîmâne icad ve san'atperverâne ibdâ ve ihtiyarkârâne ve alîmâne halk ve inşa...” cümlesini devamıyla açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Birincisi: Hiçbir cihetle serseri tesadüfe ve kör kuvvete ve şuursuz tabiata havalesi mümkün olmayan, hiçten hakîmâne icad ve san'atperverâne ibdâ ve ihtiyarkârâne ve alîmâne halk ve inşa ve yirmi cihetle ilim ve hikmet ve iradenin cilvesini gösteren ruhlandırmak ve ihyâ etmek hakikatidir ki, zîruhlar adedince şahitleri bulunan bir burhan-ı bâhir olarak, Zât-ı Hayy-ı Kayyûmun vücub-u vücuduna ve sıfât-ı seb'asına ve vahdetine şehadet eder."(1)

Allah’ın ilim, hikmet ve irade sıfatlarının en güzel ve en parlak durduğu yer; ruh ve hayat sanatlarıdır. Bu ikisi üzerine dikkat ile bakan, Allah’ın sonsuz ilim, hikmet ve iradesini kati ve parlak bir şekilde idrak eder, tabiat ve tesadüfe imkan tanımaz. Bir karıncanın hayatı üzerinde o kadar çok hikmetler nakşedilmiş ki, bu hikmetler ancak sonsuz ilim ve irade ile olabilir.

Mesela; karıncaya mide veren hikmet, aynı şekilde o mideye uygun rızkı da hikmetli bir şekilde icat etmiş. Karıncaya kulak veren hikmet, yine duyacağı sesi ve vasıtaları ilim ve irade sıfatı ile vermiştir.

Hikmet, ilim ve irade birbirlerini gerektiren ve biri birisiz olmayan üç ilahi sıfattır. Bunların izi ve işareti kainatta bütün mahlukatın üstünde, özellikle de hayat üstünde muazzam ve mükemmel bir şekilde tecelli ile tezahür etmiştir. Buradaki yirmi cihet tabiri; çokluk ifadesi içindir. Tıpkı Kur’an’ın, on sekiz bin alem tabirinin çokluk ifadesi olması gibi.

(1) bk. Şualar, Yedinci Şua.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...