Block title
Block content

Hikmet sırrının anlaşılması için terzi örneği veriliyor. Bu misali hakikate nasıl tatbik edebiliriz? Maddî şeylerin model olmasını anlıyoruz. Ancak; zamanın, mevsimlerin, ruhların ve günlerin model olması nasıl oluyor?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

“… Cüz'î ve küllî, cüz ve küll herşey'e bir model hükmünde bir nizâm-ı kaderî ile bir mikdâr-ı muayyen vermiştir.” 

ifadesinden anlaşılacağı gibi bütün eşya için model, o şeylerin İlâhî ilimdeki mahiyetleridir. Bu mahiyetlerin, ilim dairesinden kudret dairesine çıkarılmalarının çok kolay olduğu terzi ve model misaliyle nazara verilmiştir.

Cenâb-ı Hak için bir zorluk söz konusu olmamakla birlikte, eşyanın yaratılışındaki kolaylığı akıllara yaklaştırmak için böyle bir örnek veriliyor. Yani, önemli olan modelin yapılmasıdır. Ondan sonra o modele göre elbiselerin kesilip dikilmesi kolay olur. Model olmasa iş çok güçleşir.

Her şey Allah’ın ilminde “mahiyet” denilen bir manevî model olarak teşekkül etmektedir. Mahiyet, bir şeyin ne olduğuna deniliyor. Bir insan, hayvan yahut bir ağacın Allah’ın ilminde tayin ve takdir edilen mahiyetlerinin, ilim dairesinden kudret dairesine çıkarılmalarıyla o şeyler yaratılmış olurlar. Eşyanın kudret dairesine çıkmış haline ise “hakikat” deniliyor.

Zamanın, mevsimlerin, ruhların ve günlerin model olması meselesine gelince, insan hayatının bütün safhaları Allah’ın ilminde hikmetle takdir edildiği gibi, zamanın, mesela bahar mevsiminin de başlangıcından sona ermesine kadar bütün hadiseleri de yine İlâhî takdir ile tayin edilmiştir ve bunlar kaderin çizdiği bu plana göre cereyan ederler.

Ruhların mahiyetleri bir plandan çıktığı gibi, o ruhlar da ayrıca bir model olmakta ve beden libasları o ruhların mahiyetine göre yaratılmaktadır. İnsan bedeni insan ruhuna uygun bir elbise olduğu gibi, koyun ruhu, aslan ruhu, arı ruhu da yine birer model olmakta  ve On Yedinci Söz’de izah edildiği gibi, “her ruha ona münasip elbiseler giydirilmektedir.”

Her gün de ayrı bir modeldir. Günün bütün safhaları, kaderin planına göre yaratılmaktadır.

“ …Demek o Mâlik-ül Mülk-i Zülcelal; küçük-büyük, cüz'î-küllî herşey'i birer model hükmünde inşa ederek, yüzler tarzda, taze taze nakışlarla münakkaş mensucat-ı san'atını onlara giydirir; cilve-i esmasını, mu'cizat-ı kudretini izhar eder. Kendi mülkünde herbir şey'i, birer sahife hükmünde inşa etmiş; her sahifede, yüzer tarzda manidar mektubatını yazar; hikmetinin âyâtını izhar eder, zîşuurlara okutturur.”(Mektûbat, Yirminci Mektup)

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: İkinci Şua | Yazar: Alaaddin BAŞAR (Prof. Dr.) | Okunma Sayısı: 3850 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...