Block title
Block content

"Hilâf-ı şeriat kanunları Avrupa'dan getirdiğin cihetle, İstanbul'a öyle bir bok sıçtın ki, o getirdiğin suların cümlesi üzerinden akıp geçse yüz senede temizleyemez." Kanuni Sultan Süleyman ile Zenbilli Ali Efendi arasında geçen olayın mahiyeti nedir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Hakikatli bir lâtife: Sultan Süleyman Kanunî, kesretli kırk çeşme sularını İstanbul'a getirdiği vakit, Şeyhülislâm Zenbilli Ali Efendi ona demiş: 'Hilâf-ı şeriat kanunları Avrupa'dan getirdiğin cihetle, İstanbul'a öyle bir bok sıçtın ki, o getirdiğin suların cümlesi üzerinden akıp geçse yüz senede temizleyemez.'"(1)

Kanunî Sultan Süleyman, şeriata uygun olmayan birçok kanunu, Avrupa'dan Osmanlıya getirdiği için, zamanın Şeyhülislâmı Zenbilli Ali Efendi tarafından, şiddetli bir şekilde tekdir ediliyor; yaptığının yanlış olduğu ona ifade ediliyor. Bir şeyhülislamın, padişahı böyle ağır bir şekilde tenkit etmesi, hem ilim makamına verilen değer ve dokunulmazlığı ve hem de önemli bir ölçüde düşünce hürriyetinin varlığını göstermektedir.

Kanuni, İstanbul’da kırk çeşme projesi yaptırdığı zamanda, Şeyhülislâm Zenbilli Ali Efendi ona hitaben; "Sen Avrupa'dan şeriata uygun olmayan kanunları getirmekle öyle bir fena ve yanlış bir iş yaptın ki, senin İstanbul’a yaptırdığı çeşmelerin hayrı ona kefaret olmaz." anlamına gelen: "Hilâf-ı şeriat kanunları Avrupa'dan getirdiğin cihetle, İstanbul'a öyle bir bok sıçtın ki, o getirdiğin suların cümlesi üzerinden akıp geçse yüz senede temizleyemez." bu sözü sert bir şekilde söylüyor.

Özet olarak; dönemin Şeyhülislâmı olan Zenbilli Ali Efendi, Kanuninin menfi Batılılaşma hareketini tenkit ediyor.

(1) bk. Sikke-i Tasdik-i Gaybî, Sekizinci Lem'a.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Sekizinci Lem'a | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 15976 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

demirli61
dediği haktır ve doğrdur evliya gaybı allahın ıznı ıle biliyor bu lemanın gostergesidir
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Lazgin

Peki Avrupa'dan getirdiği hilafi şeriat  kanunlara örnek verebilir misiniz? Ayrıca Osmanlı o zaman Avrupa'dan ilerdeydi. Neden batıyı taklit etmek istedigi hakkında bilginiz var mı?

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)

Zenbilli Hoca’nın sözleri, Kanuni’nin yaptığı kanunların Kur’an esaslarına zıt olduğu anlamına elbette gelmiyor. Sadece Kur’an dışı kanun yapmanın açtığı çığır eleştiriliyor. Bunun emsal teşkil edebileceği ve zamanla Kur’an’a zıt kanunların yapılabileceği endişesi, Zenbilli Hoca’yı titretiyor ve bu endişesini çok sert ve yalın biçimde ifade ediyor.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Yükleniyor...