Block title
Block content

"Hiss-i sabia-i barika" nedir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"İkincisi: Beşerin havâssü'l-hums-u zâhire ve bâtınadan başka, âlem-i gayba karşı açılan pek çok pencereleri var. Gayr-ı meş'ur pek çok hisleri var. Hiss-i sâmia, bâsıra, zâika olduğu gibi, bir hiss-i sâdise-i sâdıka olan sâika vardır. Hem bir hiss-i sâbia-i bârika olan şâika var. O şevk ve sevk yalan söylemez. Yanlış gidemez."(1)

“Hiss-i sâbia-i bârika” ifadesinin cümlenin meali "parlak yedinci duygu" anlamına geliyor. Bu yedinci duygu ise "şaika" yani "şevk ve motive"dir.

"Şaika" canlılardaki şevk ve motive duygusudur. Allah, mahlukatına yapacağı vazifeleri saika (sevk-i İlahi ) ile bildirirken, o vazifelere karşı istek ve arzuyu da "şaika" duygusu ile takviye ve teyit ediyor.

Tabi bu saika ve şaika duyguları her canlıda aynı derece ve mertebede görünmez. İnsanlarda daha cami ve daha mükemmeldir. İnsanların, içinde lezzet ve ücret bulunan işleri severek ve isteyerek, hatta taaşşuk derecesinde yapması bir çeşit şaikadır.

Saika ise, şuuru olmaksızın bir şeye sevk olunmaktır; buna sevk-i İlahi de denir. İnkarcı filozoflar buna "sevk-i tabii" veya "içgüdü" adını veriyorlar. Mesela, arının mükemmel ve hikmetli  vazifeleri görmesi sevk-i İlahiye olan saikaya güzel bir örnektir.

Yani Allah arıya ne yapacağını saika duygusu ile talim ediyor. Onu bu duygu vasıtası ile yönlendiriyor. Yoksa aklı ve şuuru olamayan arının, o hikmetli ve mükemmel vazifeleri kendi başına görmesi ya da kör ve sağır tabiatın sevki ile yapması imkânsızdır.

(1) bk. Mesnevî-i Nuriye, Nokta.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: H | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 1477 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

Gökyüzü
Altıncı hissi biliyordum, ama "parlak yedinci duygu" yu ilk defa duyuyorum. Bu yedinci duygunun da "saika", "şaika" olduğunu öğrenmem çok daha güzel oldu. Allah razı olsun her daim, hizmetinizden çok istifade ediyorum.
Log in or register to post comments
BENZER SORULAR
Yükleniyor...