Block title
Block content

"Hüdâ hevâya tahavvül ve mezhep dahi mizaçtan teşerrüb eder. Arı su içer bal akıtır, yılan su içer, zehir döker." cümlelerini açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Kur'an ve sünnet içerisinde, içtihat ile açığa çıkacak, birçok hafi ve remzi manalar vardır. İçtihat ise; hariçten dahile değil, dahildekini harice çıkarma ameliyesidir. Yani Kur'an ve sünnet içerisinde bulunan mahfi manaları, görünür ve belirgin hale getirmek gerekir, yoksa dışarıdan Kur'an ve sünnete bir şeyler dahil etmek olmaz.

İçtihat ederken ya da Kur'an ve sünnete mana verirken, kabiliyet ve meşrebin bakış çerçevesi, Kur'an ve sünnete ittiba edip, onun boyası ile boyalanması gerekirken; maalesef tam tersi olup, kabiliyet ve meşrep çerçevesi, Kur'an ve sünneti kendine tabi kıldı, onu kendi boyası ile boyaladı. O zaman Kur'an ve sünnetin üstün ve geniş hakikatleri, dar ve kısır meşrep çerçevesine sıkışıp kaldı. Bu da, İslam tefekkür aleminde bir yozlaşma ve verimsizliğe sebebiyet verdi. Zaten verimsiz ve dar olan görüşler, bir de taassup ile iyice kemikleşti. Hatta farklı görüşte olanları da taassup ateşi ile reddedip inkar etti. Bu da İslam fikir dünyasının verimsizleşmesine ve taklidine sebebiyet verdi.

Halbuki insanın hevası hüdaya, mezhebi ise Kur'an ve sünnete tabi olması gerekirdi. Ama tam tersi olup, kabiliyet hüdayı kendine hapsetti, meşrep de mezhebi şekillendirdi.

Hüda burada; Kur'an ve sünnettir, heva ise; kabiliyet ve mizaçtır. Mezhebin mizaçtan çıkması ise; Kur'an ve sünnet içindeki hakikatlerin, hakiki hali ile değil, meşrep ve mizaç ölçüsü ile oluşturmasına kinayedir. Bir alim Kur'an ve sünnet içindeki hakiki mezhebi çıkarması gerekirken, kendi içindeki dar ve mizaca tabi olan mezhebi, Kur'an ve sünnete dahil etmiştir. Sair alim de, aynını yapınca, hevalar yani mizaç ve meşrepler birbirine muhalif ve münkir olmuşlar.

Halbuki Kur'an ve sünnete gölge olmadan, Kur'an ve sünnetin mahfi manalarını, aynı ile harice çıkarsa idiler karmaşa ve verimsizlik ve taassup olmazdı. Zira hüda ve hüdadan olan çarpışmaz, birbirine muhalif düşmez.

Kur'an ve sünnet; su gibidir, arı gibi verimli, bir alim bal gibi hakikatler çıkarırken, mizaç ve meşrebine yenik düşmüş bir alim ise; ihtilaf taassup ateşi çıkarır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Tulûât | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 5113 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

tilmizz
bu yorumdan çok istifade ettim.Allah razı olsun.üstadımızın teşhislerini iyi anlamamıza vesile oldunuz...
Log in or register to post comments
BENZER SORULAR
Yükleniyor...