Block title
Block content

"Hüdhüdün, Cenâb-ı Hakkı tavsifte يَخْرُجُ الْخَبْءَ فِى السَّمٰوَاتِ وَاْلاَرَضِ diyerek mühim makamda, mühim evsâf-ı İlâhiye içinde, nisbeten hafif bu vasfın zikrine sebep nedir?" Beşinci Nükte'yi açar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Bir de kuşları teftiş etti de: 'Hüdhüdü neden göremiyorum, yoksa kayıplara mı karıştı?' dedi.  'Kuvvetli ve geçerli bir mazeret ortaya koymadığı takdirde, onu şiddetli bir şekilde cezalandıracağım yahut boynunu keseceğim.' ”

"Derken, çok geçmeden Hüdhüd geldi: 'Ben, senin bilmediğin bir şeyi öğrendim ve sana Sebe’den önemli ve kesin bir haber getirdim.' dedi.”

"Sebe halkını bir kadın hükümdarın yönettiğini gördüm. Kendisine her türlü imkân verilmiş. Onun güçlü bir yönetimi olduğu gibi pek büyük bir tahtı da var. Ne var ki onun da halkının da Allah’ı bırakıp güneşe ibadet ettiklerini gördüm. Anlaşılan, şeytan yaptıkları bu kötü işleri kendilerine güzel göstermiş ve onları yoldan çıkarmış, bu yüzden de hak yolu bulamıyorlar."

"Halbuki göklerde ve yerde gizli olan her şeyi açığa çıkaran, sizin gizlediklerinizi de açıkladıklarınızı da bilen Allah’a secde ve ibadet etmeleri gerekmez mi?"(Neml, 27/ 20-25)

Kur’an’ın önemli belagat özelliklerinden birisi de her hadiseyi bir iki isimle özetlemek ya da Allah’a ait bir sıfatla fezleke etmektir. Hüdhüd olayında da benzer bir belagat üslubu kullanılmıştır.

Diğer bir nükte, bir kuşun dili ile tazim ve tekbir yapılıyor. Yani son âyet Hüdhüd kuşunun kuşlar türü adına tazim ve tekbirde bulunmasıdır ki, bu da tazim ve tekbiri terk eden ve "kuş beyinli" diye hakaret eden insanlığa güzel ve okkalı bir cevap niteliğindedir. Bir kuş Allah’ı böyle tazim ederse, insan nasıl bir tazimde bulunmalıdır, düşünmek gerekir.

Yani ne konu hafif ne bahseden hafif ne de bahsedilme şekli hafiftir. Kur’an bir kuş misali güzel bir ders veriyor.

"Beliğ bir kelâmın bir meziyeti şudur ki, söyleyenin ziyade meşgul olduğu san'atını, meşgalesini ihsâs etsin. Hüdhüd-ü Süleymanî ise, suyu az olan sahrâ-yı Ceziretü'l-Arabda gizli su yerlerini ferâsetle, kerâmetvâri keşfeden bedevî arîfleri gibi, hayvan ve tuyûrun arîfi olarak ve Hazret-i Süleyman Aleyhisselâma küngânlık eden ve su buldurup çıkarttıran mübârek ve vazifedar bir kuş olmakla, kendi san'atının mikyasçığıyla Cenâb-ı Hakkın semâvât ve arzdaki mahfiyâtı çıkarmakla mâbûdiyetini ve mescûdiyetini ispat ettiğini, kendi san'atçığıyla bilip ifade ediyor."

"Evet, hüdhüd pek güzel görmüş. Çünkü, toprak altındaki had ve hesaba gelmeyen tohumların, çekirdeklerin, mâdenlerin muktezâ-yı fıtrîsi, aşağıdan yukarıya çıkmak değildir. Çünkü ecsâm-ı sakîle ihtiyarsız, ruhsuz olduğu için, kendi yukarıya çıkamaz; yukarıdan kendi kendine aşağıya düşebilir. Aşağıdan, hususen toprak sıkleti altında gizlenen bir cisim, câmid omuzundaki ağır yükü silkip çıkmak, kat'iyyen kendi kendine olamaz. Demek bir kudret-i hârika ile çıkarılıyor."

"İşte, hüdhüd, berâhîn-i mâbûdiyet ve mescûdiyetin en gizlisini ve en mühimmini kendi arîfliğiyle bilmiş, bulmuş; Kur'ân-ı Hakîm onun hakkındaki ifadesine bir i'câz vermiştir."(1)

Toprak altında hâl dili ile yapılan sayısız ibadet ve secdeleri, hüdhüd temsili bir üslup ile ifade ediyor. Madenler ve bitkiler gibi insanlık için en büyük nimetler hep toprak altından getiriliyor ki, insanlık için bunda büyük ibretler ve nasihatler bulunuyor.

Hüdhüd olayı bu büyük nimetlere bir nişane yapılmış.

(1) bk. Lem'alar, Yirmi Sekizinci Lem'a, Beşinci Nükte.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Beşinci Nükte | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 957 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

isahalim

Cehaletime verin, toprak altından tohum ve çekirdeklerin gelişip topraktan başlarını çıkarmalarını anlıyorum, ama madenleri de zikrediyor Üstadımız. Onu nasıl anlayacağız? İnsanların madenleri çıkarmasını kastetmiyordur sanırım, çünkü orada insan eli ve zahmet var. 

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)

Madenlerin uzun yıllar içinde oluşumu ve insanların çıkarmasına hazır bir vaziyete gelmesi mevzubahis. Yoksa madenler bitkiler gibi toprağı yarıp çıkamaz madenlerin çıkması oluşumları anlamında kullanılıyor diye anlıyoruz. 

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...