Block title
Block content

"Hüküm" ile "kanun" kavramlarını açıklar mısınız, aradaki fark nedir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Hüküm: Kelime olarak karar, emir, irade, kumanda, nüfuz gibi manalara geliyor. Biz bunu alem-i karar ve kumanda şeklinde de anlayabiliriz ki, o zaman alem-i emire tekabül ediyor diyebiliriz. 

Alem-i Emir: Cenab-ı Hakk'ın irade sıfatının tecelli ettiği ve irade sıfatının hakim ve galip olduğu alemdir; bir nevi irade sıfatının arşıdır. Bu alemde, bütün kainatta olacak bitecek şeylerin emri ve komutu vardır. Yani bu aleme  bir çeşit  şu görünen alemin arkasındaki komut alemi diyebiliriz.

Bunu bilgisayardaki yazılımla da örneklendirebiliriz. Meselal programcı, yapacağı programın önce komutlar ve emirler bölümünü tamamlar, sonra işler ve görüntü o komutlara göre hareket eder ve şekiller orada belirtilen komutlar üzerine bina olur. Aynen öyle de, kainat da bir programın görünen yüzüdür, iradeden gelen  alem-i emir de görünmeyen gerçek yüzüdür. Kainattaki bütün kanunlar komut ve emrini irade sıfatının hükümran olduğu  bu alemden alıyor. Bu aleme hükümlerin yazıldığı alemde diyebiliriz.

Kanun: Alem-i Emirin her bir tecelli ve cilvesinin tek tek adına kanun denir. Mesela, emir aleminde yerin cisimleri çekme komutuna yer çekimi kanunu diyoruz. Suyun cisimleri kaldırma komutuna suyun kaldırma kanunu diyoruz vs...

Bu alemde tıpkı kader levhalarında olduğu gibi her şey prensip ve kaide olarak tespit ve tayin edilmiştir. Lakin kayyumiyet sırrı ile irade sıfatı o kanun ve kaidelerin arakasında sürekli işler durumdadır. Bir an irade sıfatı çekilse, o alem helak olur, ortada kanun ve kaide diye bir şey kalmaz.

Emir ve hüküm Allah’ın irade sıfatını temsil ederken, kanun da kainattaki fiil ve eylemi temsil ediyor.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
Yükleniyor...