Block title
Block content

“Hû”nun lâfzında, havasında böyle parlak bir burhan ve bir lem’a-i Vâhidiyet bulunduğu gibi, mânâsında ve işaretinde gayet nuranî bir cilve-i Ehadiyet ve çok kuvvetli bir hüccet-i tevhid..." Burayı izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Vahidiyet ve ehadiyet ikisi de Allah'ın birliğini ifade eder. Ancak vahidiyet, Allah'ın umum kâinattaki birlik tecellisini, ehadiyet ise kâinat içindeki her bir varlıkta görünen birlik tecellisini ifade eder.

Mesela, küçük ayna parçalarından bin tanesini yan yana koyup durdurarak büyük bir ayna meydana getirsek, daha sonra aynanın karşısına geçsek iki türlü görüntümüz olur. Biri, parçalardan oluşan aynanın bütününde görünen tek bir görüntü, diğeri ise o bin parçanın her birinde görünen ve bizi olduğu gibi gösteren birlik görüntüleri. Fakat parçalardan oluşan aynanın çapı ihata edemeyeceğimiz kadar büyütülse, aynanın tümünde görünen görüntüyü ihata edemeyiz ve o görüntü hakkında tam bir bilgiye sahip olamayız. Ancak tüm aynayı oluşturan parçaların her birindeki görüntüyü rahatlıkla görebilir ve hakkında bilgi edinebiliriz.

Temsilde hata olmasın Allah'ın da kâinatta iki türlü birlik tecellisi vardır. Biri kâinatın bütününde, diğeri ise kâinatı meydana getiren her bir varlıkta görünen birlik tecellisidir. Kendisini tanımakla yükümlü kıldığı kulları, onu bilmede ve tanımada zorlanmasınlar diye vahidiyetle beraber ehadiyet tecellisini de bize göstermektedir. Kâinat bir bütün olarak Allah'ın birliğini gösterdiği gibi, kâinatı meydana getiren her bir varlık dahi kâinatın bir misali müsağğarı (küçük bir özeti) olmak cihetiyle O'nun birliğini bize göstermektedir. Daha özet bir ifade ile, vahidiyet Allah'ın sıfatlarının birliğini gösterirken, ehadiyeti Allah'ın zatını birliğini göstermektedir. Yani kainatın her tarafında hakim olan isimlerin birliği bir müsemmaya, yani isimlerini kendisinde toplandığı bir zata işaret etmektedir. O ise Allah'tır(c.c).

Soruda geçen manaya gelince: Hava atomlarının kainatın her tarafında aynı şekilde hizmet etmesi ve aynı sistemde çalışması Allah'ın bu atomlarda tecelli eden isimlerinin birliğini göstermektedir ki, buna vahidiyet diyoruz. Peki bu isimleri kime delalet ediyor? İşte "Hu" lafzı bu sorumuza cevap veriyor; "Hu" zamirinin Allah olduğunu bize ifade etmiş oluyor ki, buna da ehadiyet diyoruz.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

meryem

Bir misal: Hava sahifesinde bütün sesleri nakletmek vahidiyet, seslerin şivesiyle beraber aynı olmaması da ehadiyettir denilebilir.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...