Block title
Block content

Hüve ile beraber: La ilahe illahu ve Kul huvellahu gibi tevhit ifadelerinin zikredilmesindeki hikmet nedir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

“Kardeşlerim, Lailahe illahu ve Kul huvellahu deki Huve lâfzında yalnız maddî cihette bir seyahat-ı hayaliyye-i fikriyyede hava sahifesinin mütalâasıyla ani bir surette görünen bir zarif nükte-i tevhidde; meslek-i îmâniyyenin hadsiz derece kolay ve vücub derecesinde sühuletli bulunmasını ve şirk ve dalaletin mesleğinde hadsiz derecede müşkülatlı, mümteni' binler muhal bulunduğunu müşahede ettim. Gayet kısa bir işaretle o geniş ve uzun nükteyi beyan edeceğim.”

a. Hüve ile beraber: Lailahe illahu ve Kul huvellahu gibi tevhit ifadelerinin zikredilmesindeki hikmet nedir? Lafzında ve maddi cihette bir hayali ve fikri seyahat ne anlama geliyor? “Hava sahifesinin mütalaasında ani bir surette görünen zarif bir nükte-i tevhid” ne demektir?

b. İman mesleğinin vücub derecesindeki suhuleti ne demektir?

AÇIKLAMA:

a. “La ilahe illahu” ve “Kul huvellahu” da geçen hüve zamiri, açıkça Allah'a delalet ettiği gibi, bu Hüve Nüktesi'ndeki hüve zamiri de Allah'a delalet eder. Ve bu nüktenin temelinde Allah'ın varlığını ve birliğini ispat vardır.

"Lafzında yalnız maddi cihette bir seyahat-ı hayaliye-i fikriye,..” ifadesinde kastedilen mana şudur:
Biz öncelikle hüve kelimesini telaffuz ederken kullandığımız havayı, onun görevlerini, bir anda nice işleri birlikte yapmasındaki harikalığı hayal edecek, düşünecek ve bu konuda bir seyahat yapacağız. Hüvenin manasına daha sonra geçeceğiz.

“Ani surette görünme” ifadesi, Üstad'ın hava sahifesini mütalaası esnasında, bu nüktede verilen derslerin onun kalbine aniden, bir ilham, bir sünuhat olarak doğduğunu bildirmektedir.

b. Vücub, “ vacip olma, kesinlikle olma, zaruri olma, aksinin düşünülemeyeceği kadar kat’i olma” gibi manalara gelir. Bunun zıddı, “imtina”dır, yani “varlığı  imkansız olma, kesinlikle olmama” demektir.

Vücub-ü vücud, Allah’ın varlığının vacip olduğunu, olmamasının düşünülemeyeceğini, ezeli ve ebedi olduğunu ifade eder.

Mahlukatın varlıkları “mümkin” grubuna girer, olup olmamaları eşittir, Allah’ın irade etmesiyle var veya yok olurlar. Allah’ın şerikinin varlığı ise mümtenidir, olması imkânsızdır.

“Bir harf kâtipsiz olmaz.” ifadesi üzerinde konuşacak olursak, bir harfin mutlaka bir kâtibi olması şarttır, aksi düşünülemez, katibin varlığı vücup derecesinde kesindir, zaruridir. O harfin kendi kendine olması, yahut mürekkep zerrelerinin o harfi yazmaları ise imkansızdır, mümtenidir.

Bir harfin kâtip tarafından yazıldığını kabul etmek vücup derecesinde kolaydır, bunun aksini kabul etmek ise mümtenidir, imkânsızdır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Hüve Nüktesi | Yazar: Alaaddin BAŞAR (Prof. Dr.) | Okunma Sayısı: 5013 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
Yükleniyor...