Block title
Block content

“İbâdâtın bütün envâına müstaid bir fıtratta yaratıldığı için, bütün kemâlâtın tohumlarına câmi bir istidat verilmiştir.” cümlesini açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Her bir varlığın, görevini eksiksiz yerine getirmesi onun ibâdetidir. Organlarından, hücrelerine, akıl ve kalbinden his dünyasına kadar her şey Allah’ın insana bir ihsanıdır. Bunların her birinin kendine mahsus ayrı ibâdeti vardır. İnsan bunları yerinde kullanmakla onların ibâdetlerine iştirak etmiş olur. Mesela, gözün görmesi onun ibâdetidir. İnsanın bu gözle Kur’ân okuması, o ibâdeti kemâle erdirir. Çekirdek hükmündeki o fıtrî ibâdet, büyük bir ağaca inkılap etmiş olur.

Diğer taraftan, Allah’a ibâdet konusunda insanın mahiyeti çok câmidir; ibâdetin bütün nevilerini yapacak bir istîdada sahiptir. Melekler bu noktada insana yetişemezler.

Melekler gibi, insan da  İlâhî eserleri tefekkür eder, Rabbine secde eder, her emrini yerine getirir. Ama insanın yapıp da meleklerin yapamadığı bir çok ibâdet vardır. Meselâ, melekler için oruç tutmak, zekât vermek söz konusu değildir.

İslâm’ın hükümlerine göre ticaret yapmak,  İslâm’ın harp hukukuna riâyet etmek, aile yuvasını İslâm’ın esaslarına göre kurmak, çocukarına Kur’ân ahlâkını benimsetmek gibi nice ibâdetler vardır ki bunlar melekler için söz konusu olamazlar.

Dokuzuncu Söz’de şöyle buyrulur:

“ ... Namaz dahi, bütün ibâdâtın envâını şamil bir fihriste-i nuraniyedir ve bütün esnâf-ı mahlûkatın elvân-ı ibâdetlerine işaret eden bir harita-i kudsiyedir.”

“Bütün ibâdâtın envâı”  ifadesi, bir yönüyle, meleklerin muhtelif ibâdetlerini hatırlatır. Meleklerin bir kısmı  daima kıyamda, bir kısmı daima rükudadır, bir kısmı ise her an secde halindedirler. İnsan, namaz kıldığında bu üç nevi ibâdeti de yapmış olur. Bir kısım melekler de mahlûkatın ibâdetlerini temsil ederler. Mahlûkatı tefekkür eden bir mümin de bir bakıma o melekleri andırmaktadır.

Öte yandan, namazda oruç, hac ve zekât ibâdetlerinin de küçük birer misâli vardır. Kıbleye yönelmek haccı hatırlatır, namaz boyunca yiyip içmemek bir nevi oruç tutmaktır. Namazda  elbisenin yıpranması malî bir ibâdet olan zekâtı temsil eder,  namaza ayrılan vakit de o günün zekâtı gibidir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: İkinci Mebhas, Üçüncü Nükte | Yazar: Alaaddin BAŞAR (Prof. Dr.) | Okunma Sayısı: 1084 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...