Block title
Block content

"İhtiyâcâtın kesreti sebebiyle, çok çeşit çeşit hissiyat peydâ olmuştur. Ve hassasiyeti çok tenevvü etmiş ve fıtratın câmiiyeti sebebiyle pek çok makasıda müteveccih arzulara medar olmuş;.." cümlesini izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"İnsanın cihazat cihetiyle zenginliği şu sırdandır ki: Akıl ve fikir sebebiyle, insanın hasseleri, duyguları fazla inkişaf ve inbisat peydâ etmiştir. Ve ihtiyâcâtın kesreti sebebiyle, çok çeşit çeşit hissiyat peydâ olmuştur. Ve hassasiyeti çok tenevvü etmiş ve fıtratın câmiiyeti sebebiyle pek çok makasıda müteveccih arzulara medar olmuş; ve pek çok vazife-i fıtriyesi bulunduğu sebebiyle, âlât ve cihâzâtı ziyade inbisat peydâ etmiştir. Ve ibâdâtın bütün envâına müstaid bir fıtratta yaratıldığı için, bütün kemâlâtın tohumlarına câmi bir istidat verilmiştir."(1)

Allah’ın her bir isminin manası ve hükmü, kainatta tam bir tecelli ile kendini izhar ve ilan ediyor. Bu tecellileri anlamak ve idrak etmek ise insanın hayatındaki en büyük maksat ve gayesidir. Bu maksatları, yani bu isimlerin tecellilerini anlayacak fıtri alt yapıyı da Allah insana yaratılışta tevdi ediyor. İlahi maksatlara, yani isimlerin cilvelerine insani arzular bir köprü, bir araç oluyor. Bu yüzden Allah insanın fıtratını nihayetsiz bir genişlikte ve her bir İlahi isimleri idrak edecek arzular ve cihazlar ile donatmıştır.

Mesela, midenin rızık arzusu Rezzak ismine açılan veya ona müteveccih bir arzudur. İnsanın hastalığa kabil olması ve şifaya olan talep Şafi ismine giden bir taleptir. İnsanın güzeli arzulaması Allah’ın Cemil ismine açılan bir penceredir. Şayet bu arzu ve talepler insanın fıtratına derç edilmese idi, insan o zaman bu isimleri merak edip idrak edemeyecekti, bu maksatlara yani tecellilere ilgi duymayacaktı. 

Makasıd, burada ilahi isimler ve onların tecellileri ile Allah ulaşmaktır.

(1) bk. Sözler, Yirmi Üçüncü Söz, İkinci Mebhas

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...