Block title
Block content

"İ’lem eyyühe’l-aziz! Herşeyin, içine melekût, dışına da mülk denir. Bu itibarla insan ile kalb, birbirine hem zarf, hem mazruf olur. Çünkü, insan mülk cihetiyle kalbe zarf olur, melekût cihetiyle de mazruf olur." izahı?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"İ’lem eyyühe’l-aziz! Herşeyin, içine melekût, dışına da mülk denir. Bu itibarla insan ile kalb, birbirine hem zarf, hem mazruf olur. Çünkü, insan mülk cihetiyle kalbe zarf olur, melekût cihetiyle de mazruf olur.

Bu kaide, Arş ile kevn hakkında da tatbik edilir. Şöyle ki: Arş Zahir, Bâtın, Evvel, Âhir isimlerinin halita ve karışığıdır. Bu halitada dahil olan ism-i Zahir itibarıyla, Arş, mülk, kevn melekût olur. İsm-i Bâtın itibarıyla, Arş, melekût, kevn mülk olur. Demek, Arşa ism-i Zahir nazarıyla bakılırsa, kendisi zarf, kevn de mazruf olur. İsm-i Bâtın gözüyle bakılırsa, kendisi mazruf, kevn zarf olur. Ve keza, ism-i Evvel itibarıyla,  وَكَانَ عَرْشُهُ عَلَى الْمَاۤءِ âyetinin işaret ettiği kevnin bidayetini içine alıyor. Ve ismi Âhir itibarıyla, سَقْفُ الْجَنَّةِ عَرْشُ الرَّحْمٰنِ hadîs-i şerifinin ima ettiği kevnin nihayetini içine alıyor.

Demek, Arş öyle bir halitadır ki, şu dört isimden aldığı hisselerle kevn ve vücudun sağını solunu, üstünü ve altını ihata etmiş olur."
 (1)

İZAHI: İnsan ile kalp arasındali ilişki nazara veriliyor. Kalp mi vücudu idare ediyor, yoksa vücud mu kalbi idare ediyor? Bu durumu izah ederken arş ve kevn kavramları da ele alınıyor. Arş ve kevn, bizim için ne ifade ediyor; bunu idrak etmek için, dört şekilde değerlendirebiliriz. Bunlar;

1 - Zahir ismiyle; bu zaviyeden baktığımızda; arş, vücut, kevn ise kalb olur.

2 - Batın ismiyle;
bu zaviyeden bakılacak olursa; kevn, vücud, arş ise kalb olur.

3 - Evvel ismiyle;
kevnin başlangıcını gösteriyor. Yani kevnin başlangıcı sudur.

4 - Ahir ismiyle; kevnin
nihai noktasını bize gösteriyor. Nihâi nokta cennetin damıdır.

(1) bk. Mesnevi-i Nuriye, Hubab.

Daha geniş bilgi için tıklayınız: Arş Ne Demektir? 

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Hubab | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 5346 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
Yükleniyor...