Block title
Block content

İLLET

 
Bütün din alimleri, dinî hüküm ve kaidelerin, kullarının faydası için koyduğunda ittifak etmişlerdir. Bu ise ya faydalı olanı elde etmek (celb-ı menfaat) yahut da zararlı olanı gidermek (def-ı mazarrat) şeklinde olur.

Fakat hikmet ve sebep her zaman açık bir şekilde görülmeyebilir.Bundan dolayı, açık, hükümle beraber bulunan—yani ne zaman kendisi bulunsa hüküm de bulunan, ne zaman o bulunmazsa hüküm de bulunmayan—bir vasıf bulmak ve hükmü ona bina etmek gerekmektedir. İşte bu vasfa illet denmiştir.

Fıkıh usülünde şöyle denilir: “Hükümler hikmetlere değil illetlere bağlıdır.” Mesela seferilikte namaz kısaltılır. Bunun illeti sefer, hikmeti ise meşakkattir. Eğer burada “meşakkatten dolayı namaz kısaltılır” denilse başka meşakkatli durumlarda da namazı kısa kılmaya fetva çıkar. Ama “seferden dolayı namaz kısaltılır” dediğimizde meşakkat olmasa bile namaz kısa kılınabilir. Başka işlerde daha fazla zorluk olsa bile namazı kısa kılmaya fetva yoktur.

“Domuz eti haramdır.” dediğimizde bu hükmün illeti Allah’ın yasak kılması, hikmeti ise domuzun necisliği ve vücudunda insana zararlı bazı şeyler bulunmasıdır. Eğer hükümler hikmetlere bağlı olsaydı domuzdaki bu menfi faktörler ortadan kaldırıldığında haramlığın da kalkması gerekirdi.

Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 2002 | Word indir | Pdf indir
Paylaş

Yorumlar

prenss
Allah razı olsun...
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Yükleniyor...