Block title
Block content

İmana ait bilgilerden sonra en lâzım ve en mühim a’mâl i salihadır. Sâlih amel ise, maddî ve mânevî hukuk-u ibâda tecavüz etmemekle, hukukullahı da bihakkın ifa etmekten ibarettir.. Maddî ve mânevî hukuk-u ibâd ne demektir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Allah’ın kul üzerindeki en büyük hukuku, İmandır. Kul, kendisini yoktan var eden Rabbine iman etmekle mükelleftir. Bu imanın Kur’anın bildirdiği gibi olması şarttır. Bunu “tevhid” takib eder. Allah’ı bir bilmek de kul üzerinde İlâhî bir haktır. Nitekim, Allah’a şirk koşmak (tevbe edilmediği takdirde), affa girmeyen en büyük cinayettir.


“Allah kendisine ortak koşulmasını asla bağışlamaz. Bundan başkasını dilediği kimse için bağışlar.” (Nisa Sûresi, 48)

İmandan sonra, salih amel gelir. Salih amel, Allah’ın emirlerine uygun bir hayat sürmek demektir. Yaptığımız ticaret dürüst ise salihtir. Ettiğimiz ibadet ihlâslı ise salihtir. Gördüğümüz eşyayı, İlâhî birer eser olarak tefekkür edebiliyorsak bakışımız salihtir. Dinlediğimiz sözler, düşündüğümüz fikirler, kurduğumuz hayâller, sevdiğimiz mahbuplar meşru ise, helâl dairesi içinde ve rıza çizgisinde ise salihtir. Bunlar içerisinde, “maddî ve mânevî hukuk-u ibada tecavüz etmemek” çok önemli olmalı ki, salih amelin tarif cümlesine dahil olmuş.Hukuk-u ibad, yâni “kul hakkı” geniş bir kavramdı. Kulun malına ve canına yapılan tecavüzler maddî hukuk, onun kalp ve ruhuna verilen zararlar, namusuna, haysiyet ve şerefine saldırmalar ise mânevî hukuk olarak değerlendirilmelidir.

Kulun maddî hukukuna en büyük tecavüz, öldürme hâdisesidir. İnsanın yaşama hakkına son verme, onun bu kâinatla olan bütün münasebetlerini bir anda kesip atma, kulu, Rabbine ibadetten alıkoyma, İlâhî eserleri tefekkürden, rahmanî nimetlere şükürden menetme cinayetidir.

“Kim bir nefsi, kısas yahut yeryüzünde fesat çıkarma sebeplerinin biri olmaksızın öldürürse bütün insanları öldürmüş gibidir.” (Mâide Sûresi, 32) mealindeki âyet-i kerimenin tefsiri sadedinde Üstad Hazretleri, şu enteresan beyanda bulunur:
“Bir mâsumun hayatı, kanı, hatta umum beşer için de olsa heder olmaz. İkisi nazar-ı kudrette bir olduğu gibi, nazar-ı adalette de birdir.” (Sünuhat)

Yâni, Allah’ın sonsuz kudretine nazaran bir insan yaratmakla bütün insanları yaratmak arasında fark olmadığı gibi, O’nun sonsuz rahmet ve adaleti noktasında da bir insanın öldürmekle bütün insanları öldürmek arasında fark yoktur. İlahi adalet, bir tek kişinin öldürülmesine bütün bir insanlar öldürülmüşçesine önem verir.

İnsanoğlu her nasılsa, başkalarının hakkını çiğnerken o insanların Allah’ın kulu olduklarını unutuyor. “Ben Allah’ın bir kuluna zulmedersem, O’nun kahrına hedef olurum” diye düşünemiyor. Allah Resulü de (asm.) ümmetini kul hakkı konusunda defalarca ve değişik şekillerde ikaz etmiştir.

Sadece üç misâl:
“Mazlumun bedduasından sakınınız.Çünkü onun duasıyla Allah arasında perde yoktur.” (Buharî, Müslim)

“Ümmetimden müflis odur ki, kıyamet günü namaz ve zekâtla gelir. Ama, bu arada sövdüğü şu kimse, dövdüğü bir başka kimse dahi gelir. Bunun üzerine kendisinin hasenatından şuna verilir, buna verilir. Üzerinde haklar bitmeden kendi hasenatı tükenirse, o zaman onların hatalarından alınır kendisine yüklenir. Daha sonra cehenneme atılır.” (Müslim)

“Kaçmayarak, yalnız Allah’tan sevap bekleyip sabrederek, düşmana karşı durduğun halde öldürülürsen, borçlarından başka bütün günahlarına kefaret olur. Bunu bana Cibril söyledi.” (Müslim)

Bu son Hadis-i Şeriften çok önemli bir hakikat dersi alıyoruz: Şehitlik de kul hakkını kaldırmıyor.Allah yolunda canını veren bir mü’min bunun büyük mükâfatını görmekle birlikte, kullara olan borçlarından kurtulamıyor. Zira kul hakkının affını Cenâb-ı Hak kula bırakmıştır.

Meselâ, gıybet eden bir insan gıybet ettiği kimseden helâllık almadıkça bu cürmün ağır cezasından kendini kurtaramaz.

 

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

şefkat
SAYIN EDİTÖR BU OKUDUĞUMUZ ''CÜMLE AÇIKLAMALI'' İFADELERİN GEÇTİĞİ RİSALELER YAYINLANMIŞMIDIR? BU RİSALELERİ PİYASADA BULABİLİRMİYİZ?
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (m.ali)

"Cümle Açıklamaları" kitap değil, Risale-i Nur'daki cümlelerin izah edildiği bölümümüzdür.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Yükleniyor...