Block title
Block content

"İnsandaki göz, kulak, kalb, sır, ruh, akıl gibi letâif ve nefis ve hevâ ve kuvve-i şeheviye ve kuvve-i gadabiye gibi şeylerdir." Bu cümlede geçen "sır"ın mahiyetini açar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

İnsandaki "sır" denilen şey ,genellikle adı ve mahiyeti bilinmeyen duygular anlamında kullanılmıştır. Bir çok his ve duygular bilinirken, bir çoğunun da varlığı hissedildiği halde, mahiyet ve keyfiyeti bilinmiyor.

İnsan, hayatın en cami ve mükemmeline mazhar olduğu için, bir çok his ve duygular ile donatılmıştır. Allah kendi isim ve sıfatlarını tanıtmak için insana bu isim ve sıfatları tartıp tanıyacak cihazlar vermiştir. Bu cihaz ve duyguların adedi, bilineni ve bilinmeyeni çoktur. İşin uzmanları bu duygu ve latifeleri ana hatları ile tespit ve tayin etmişlerdir. Burada bunlardan herkesin rahatlıkla bilebildiği zahiri ve batini hislerin yanında bir de bilinmeyen hisler ve duygulara işaret ediliyor. Bu bilinmeyenlerden iki tanesini Üstad Hazretleri, saika ve şaika şeklinde tespit ettim, diyor.

Saika: Şuuru olmaksızın bir şeye sevk olunmaktır. Buna sevk-i İlahi de denir. İnkarcı filozoflar buna sevk-i tabii veya  içgüdü adını veriyorlar. Üstat, arının mükemmel ve hikmetli  vazifeleri görmesini sevk-i İlahi anlamında saika duygusu ile izah ediyor. Yani Allah arıya ne yapacağını saika duygusu ile talim ediyor. Onu bu duygu vasıtası ile yönlendiriyor. Yoksa aklı ve şuuru olamayan arının o hikmetli ve mükemmel vazifeleri kendi başına görmesi ya da kör ve sağır tabiatın sevki ile yapması imkansızdır.

Şaika: Canlılardaki şevk ve motive duygusudur. Allah mahlukatına yapacağı vazifeleri "saika" ile bildirirken, o vazifelere karşı istek ve arzuyu da "şaika" duygusu ile takviye ve teyit ediyor. Tabi bu saika ve şaika duyguları her canlıda aynı derece ve mertebede görünmez. İnsanlarda daha cami ve daha mükemmeldir.

Arı saika ve şaika duyguları sayesinde çiçeği bulur, onunla dostluk kurar, ona bir şeyler verir ve ondan bir şeyler alır. İşte arıya bütün bu davranışları yaptıran temel nimet, hayat nimetidir. Zira insandaki bütün duygu ve latifeleri çalıştırıp anlamlandıran hayattır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: İkinci Mebhas, İkinci Nükte | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 4895 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...