Block title
Block content

"İnsanın kıymetini tayin eden, mahiyetidir. Mahiyetin değeri ise, himmeti nisbetindedir. Himmeti ise, hedef ittihaz ettiği maksadın derece-i ehemmiyetine bakar..." ifadelerini izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

İnsanın nazarı en fazla bir iş ile meşgul olabilir, aynı anda başka bir iş ile meşgul olsa ya karıştırır ya da ikinci işi idrak edemez. İnsan ikinci işe değil birinci işe odaklandığı için ikinci iş tebei oluyor, yani ikinci planda kalıp dikkat olunamıyor. Bu yüzden ikinci işte çok büyük yanılma ve hatalar olabilir. Bu mana her hususta böyledir.

Mesela, insan kainat kitabında katibi ararken, yani bütün dikkati katip üzerinde iken bazen sebepler önüne çıkar; sebeplere de dikkat kesilmediği için sebepleri katip zanneder. Sebeplerin katip olma ihtimali muhal iken dikkat azlığından dolayı imkansızı mümkün görüyor.

İnsanın kıymet ve mahiyeti, himmeti ve gayreti  nispetindedir. Himmet ve gayretin derece ve kıymeti  ise, amaç ve meşgul olduğu şey ile ölçülür. İnsan aynı zamanda uğraştığı ve yöneldiği bir şeyde kaybolup kendinden geçiyor.  İşte bu noktalara binaen, adi bir iş ya da uğraşı  büyük bir adama yakıştırılamaz. Zira tenezzül etmez. Güya o büyük adam himmet ve gayretini  o küçük şeye sığıştıramaz. Himmet ve gayreti  ağır, o şey gayet hafif olduğundan, güya denge bozulur.

Bütün bu ölçü ya da ölçüçükler insanlığın tabiat ve karakterine nakşolduğu için, aynı ölçüleri Allah hakkında da kullanarak, "Allah cüzi ve hasis işler ile meşgul olmaz." diyerek, Allah’ın ilim ve kudret gibi sıfatlarının ihata ve her şeyi kuşattığını kabullenemeyip inkar ediyorlar. Güya İlahi himmet ile dünyanın adi meşguliyetleri bir noktada birleşmez. Öyle ise hasis ve basit işlerin icadını sebeplere vermekte bir beis yok, diyerek tabiat bataklığına sürükleniyorlar. Halbuki insanın bu kıstas ve ölçüleri Allah hakkında cari caiz değildir.

Allah’ın bütün kainatı ve kainat içindeki adi ve hasis şeyleri tedbir ve tasarruf etmesi, onun Zat-ı Mukaddesine leke değil bilakis azametine mikyas olur ve onu yüceltir. Düşünsene, yer yüzündeki bütün zerreler ve bundan mürekkep bütün mahlukatı aynı anda aynı keyfiyet ile tedbir ve terbiye etmek ne kadar azim bir kibriya ve ne denli bir  azamete işaret anlamak gerekir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...