Block title
Block content

"İnsanları fikren dalâlete atan sebeplerden biri, ülfeti ilim telâkki etmeleridir..." cümlesindeki "dalalet" hangi anlama geliyor?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"İ'lem eyyühe'l-aziz! İnsanları fikren dalâlete atan sebeplerden biri, ülfeti ilim telâkki etmeleridir. Yani melûfları olan şeyleri kendilerince mâlum bilirler. Hattâ, ülfet dolayısıyla âdiyâta teemmül edip ehemmiyet vermezler. Halbuki, ülfetlerinden dolayı malûm zannettikleri o âdi şeyler, birer harika ve birer mucize-i kudret oldukları halde, ülfet sâikasıyla onları teemmüle, dikkate almıyorlar; ta onların fevkinde olan tecelliyat-ı seyyâleye im'ân-ı nazar edebilsinler."

"Bunların meseli, deniz kenarında durup, denizin içerisindeki hayvanata ve sair garip hâlâtına bakmayarak, yalnız rüzgârla husule gelen dalgalara ve şemsin şuââtından peydâ olan parıltısına dikkat etmekle Mâlikü'l-Bihar olan Allah'ın azametine delil getiren adamın meseli gibidir."(1)

Meseleye konu bütünlüğü açısından bakacak olursak, buradaki dalalet kavramı "ülfetle gelen gaflet" anlamında kullanılıyor. Ülfet, bir şeye ünsiyet ede ede, yani alışa alışa, o şeyin mucizevi yönlerini görememe durumudur. Bir şeyin mucizevi yönlerini göremeyen adam da o şey hakkında gaflete düşmeye mahkumdur.

Bilim insanları bu açıdan ibretlik bir örnektir. Kainatı ve içindeki kudret mucizelerini inceleyip de tefekkür açısından bundan hisse alamamak, sağanak yağmurun altında durup da ıslanamamak gibidir.   

Dalalet kavramı küfür, bidat, fısk ve gaflet anlamlarına gelebilir, ama buradaki dalalet kavramını "ülfetle gelen gaflet" şeklinde anlamak daha isabetli olur, diye düşünüyoruz.

Çünkü Allah’ın azametine delil olarak deniz içindeki sayısız kudret mucizeleri olan canlıları değil de denizdeki dalga ve yakamozu örnek gösteren adamın, küfür anlamında dalalette olması pek mümkün değildir.

(1) bk. Mesnevî-i Nuriye, Şemme.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Şemme | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 247 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...