Block title
Block content

"İnzar ve adem-i inzarı gören hayal, zıddiyet münasebetiyle, derhal tebşir ve adem-i tebşire intikal eder." cümlesini izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"S - Kur'ân-ı Kerim, başka makamlarda terhibden sonra tergib de yaptığı halde, burada tergibi terketmiştir. Esbabı nedir?"

"C - Küfür makamına, ancak terhib ve tahvif münasiptir. Hem de küfür gibi mazarratları def etmek, Cenneti kazanmak gibi menfaatlerin celbinden daha evlâ ve daha tesirlidir. Maahâzâ, buradaki terhib, tergibi de andırıyor. Çünkü, inzar ve adem-i inzarı gören hayal, zıddiyet münasebetiyle, derhal tebşir ve adem-i tebşire intikal eder."(1)

"İnzar" ceza ile korkutmak, "tebşir" ise mükâfat ile müjdelemek anlamlarına geliyor.

Gerçek âlemde zıtlar birbirinden çok uzaktırlar, hatta birisinin olduğu yerde diğerinin olması mümkün değildir. Mesela, bir odada ışık varsa karanlık yok demektir, ikisinin aynı anda aynı mekânda beraber bulunması mümkün değildir.

Gerçek âlemde zıtların bu ilişkisi, yani beraber bulunamama ilişkisi, hayal âleminde tam aksinedir. Yani insan hayalinde zıtlar birbirinden ayrılamazlar, birisi hayale geldi mi diğeri de hemen geliverir. Buna "teda-i efkar" yani çağrışım deniliyor.

İnzar ile tebşir iki zıt kavram olduğu için, bu kavramlar reel âlemde birbirine çok uzak olsalar da hayal âleminde birbirine yakın iki komşudurlar. Âyet, bu ilişki yüzünden bazen inzarı nazara verir tebşir hayale kendiliğinden konuk olur, ayrıca tebşiri ifade etmeyi israf-ı kelam kabul ediyor.

(1) bk. İşârâtü'l-İ'câz, Bakara Sûresi, 6. Âyet Tefsiri.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş

Yorumlar

k.toprak

Yeterli geldi anladım teşekkür ederim .

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
BENZER SORULAR
Yükleniyor...