Block title
Block content

"İslâmiyetin nazariyat kısmı"nı nasıl anlamalıyız, örneklendirerek açar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Nazariyat" kelime olarak görüşler, düşünceler, doğruluğu tam olarak ispat edilmemiş, kesinleşmemiş ilmi görüş ve düşünceler anlamına geliyor.

İçtihat ıstılahında ise nazariyat, müçtehit seviyesindeki alimlerin Kur’an ve hadislerden çıkardıkları yorum ve görüşlere deniyor. Mesela İmam-ı Azam Ebu Hanife (ra)’ın Kur’an ve sünnetten çıkarmış olduğu bütün görüş, yorum ve içtihatların hepsi nazariyattır.

Nazariyat kavramını karşıt anlamı ile anlamak daha kolaydır, o da muhkemdir.

"Muhkem", Kur’an ve sünnetin herkes tarafından aynı ve eşit bir şekilde anlaşıldığı ve yoruma açık olmayan manalarına deniyor. Mesela,

“Namazı dosdoğru kılın, zekatı verin ve rüku edenlerle birlikte siz de rüku edin.”(Bakara, 2/43)

ayeti muhkem bir ayet olup içtihat ve yoruma açık değildir. Kim bu ayetteki namaz ve zekat kavramını inkar ederse küfre girer.

Ama namazda eller nasıl bağlanır, ayaklar hangi açıklıkta olmalıdır, secdeye inerken eller kaldırılır mı gibi detay ve teferruat konular muhkem olmadığı için, yoruma açık yani nazari konulardır. Bu durum zekat, hac, oruç gibi farz olan diğer ibadetler için de geçerlidir.

Başta dört mezhep olmak üzere bütün hak mezheplerin içtihat ve yorumları İslam’ın nazariyat (yoruma açık) kısmına giriyor. Yani muhkem Kur’an’ın ve hadislerin yoruma kapalı hükümlerini ifade ederken, nazariyat ise Kur’an’ın ve hadislerin yoruma açık hükümlerini ifade ediyor.

Üstadımızın ifadesi ile

"Doksan elmas sütunu on altının sahibi kesesine koyamaz. Ona tabi kılamaz. Elmasların madeni Kur'an ve hadistir."(1)

Yüzde doksan elmas değerinde iken, yüzde on altın mesabesindedir. Yüzde doksanın ihmal edildiği bir toplumda is,e yüzde onla uğraşılmaz. Kaldı ki yüzde onluk kısmı geçmişteki müçtehitler ve mezhepler günümüzü de içine alacak şekilde büyük ölçüde halletmişler.

(1) bk. Sözler, Lemeat; Sünühat.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: İkinci Mani | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 492 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...