Block title
Block content

"İşte, nasıl eğer bir adam hem hoca, hem zâbit, hem adliye kâtibi, hem mülkiye müfettişi olsa, onun her bir dairede birer nisbeti, birer vazifesi, birer hizmeti, birer maaşı,.." Devamıyla izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Fakat, çendan insan bütün esmâya mazhardır; fakat kâinatın tenevvüünü ve melâikenin ihtilâf-ı ibâdâtını intaç eden tenevvü-ü esmâ, insanların dahi bir derece tenevvüüne sebep olmuştur. Enbiyanın ayrı ayrı şeriatleri, evliyanın başka başka tarikatleri, asfiyanın çeşit çeşit meşrepleri şu sırdan neş'et etmiştir. Meselâ, İsâ Aleyhisselâm, sair esmâ ile beraber, Kadîr ismi onda daha galiptir. Ehl-i aşkta Vedûd ismi ve ehl-i tefekkürde Hakîm ismi daha ziyade hâkimdir."

"İşte, nasıl eğer bir adam hem hoca, hem zâbit, hem adliye kâtibi, hem mülkiye müfettişi olsa, onun herbir dairede birer nisbeti, birer vazifesi, birer hizmeti, birer maaşı, birer mes'uliyeti, birer terakkiyâtı; ve muvaffakiyetsizliğine sebep birer düşman ve rakipleri oluyor. Ve padişaha karşı çok ünvanlarla görünüyor ve görür. Ve çok lisanlarla ondan medet ister ve âmirinin çok ünvanlarına müracaat eder. Ve düşmanların şerrinden kurtulmak için, muavenetini çok suretlerle talep eder."

"Öyle de, çok esmâya mazhar ve çok vazifelerle mükellef ve çok düşmanlara müptelâ olan insan, münâcâtında, istiâzesinde çok isimleri zikreder. Nasıl ki, nev-i insanın medâr-ı fahri ve elhak en hakikî insan-ı kâmil olan Muhammed-i Arabî Aleyhissalâtü Vesselâm, Cevşenü'l-Kebîr namındaki münâcâtında bin bir ismiyle dua ediyor, ateşten istiâze ediyor."(1)

Bir cümle ya da paragrafı doğru ve sağlıklı anlamanın ilk şartı, siyak ve sibakına dikkat etmektir. Yani cümleyi öncesi ve sonrası ile mütalaa etmek, cümle hakkında bize istikametli bir düşünce verir ya da o cümleyi anlamamıza yardımcı olur.

Bu paragraf da bir temsil bir örnek ile bir imani hakikat akla yaklaştırılıyor. Yoksa bir hocadan bir cemaatten bahsedilmiyor. Bu paragrafın ana konusu, insanların farklı meslek ve meşreplere farklı cemaat ve mezheplere ayrılmasının, Allah’ın isimlerinin muhtelif olmasından kaynaklandığı ifade ediliyor. Yani insanlar arasındaki farklılıkların kaynağı farklı isimler ve onların hükümleridir, deniliyor.

 Allah, insanı, bütün isimlerine muhtaç olacak ve bütün sıfatlarına iltica edecek bir şekilde donatıp tanzim etmiştir. Yani Allah insana nihayetsiz acizlik vermiş, nihayetsiz kudreti arayıp bulup ona dayansın; nihayetsiz fakirlik vermiş, sonsuz zenginlik sahibi Allah’ın kapısında dilenci olsun; çok düşmanlara müptela etmiş ki Allah’ın isimlerine sığınıp iltica etsin. Allah insanın mahiyetine ne kadar isimleri varsa o kadar menfezler ve pencereler açmış ki, insan o menfez ve pencereler ile o isimleri tanısın ve onlara iltica etsin ve o isimlerin hükümlerine iman ve ibadet ile serfüru etsin.

İnsanın fıtrat ve mahiyeti böyle geniş ve kapsamlı bir şekilde dizayn edildiği için, mahlukat içinde Allah’ı bütün isim ve sıfatları ile idrak edip kıyas yapabilecek yegane varlık insan oluyor. İnsanlık içinde de bu manayı en azam makamda ve en külliyetli mertebede deruhte eden İkin Cihan Serveri Hazreti Peygamber Efendimiz (asm)'dir. Onun bin bir menfezli Cevşen'i bunun en büyük ispatıdır.

Buradaki düşmandan maksat, insan hayatını tehdit eden bütün sebep ve unsurlardır. Mesela, deprem insanı tehdit edip Allah’a iltica etmeye sevk eden bir düşmandır. Hastalıktan gelen inleme ve sızlanmalar insanı Allah’ın Şafi ismine sevk ediyor. Kafirlerin fitne ve fesat halleri, müminleri Allah’ın Rahman ve Rahim, Kahhar ve Celîl, Gaffar ve Muin isimlerine sevk ediyor ve hakeza...

Her bir musibet ve sıkıntı insanın maddi ve manevi birer düşmanıdır, insan ise bu düşman karşısında gayet zayıf ve aciz olduğu için aciz ve zayıf olmayan Allah’a iltica eder, çözümü ve devayı Onun dergahında ve aziz kapısında arar. İşte gerçek kulluk insanın hayat sürecinde bu gibi halleri iyi değerlendirip Allah’ın isimlerinin önünde sadık bir kul ve köle olmaktır. Başa her ne gelse ondan bilmeli ve ona yönelmelidir.

(1) bk. Sözler, Yirmi Dördüncü Söz, Birinci Dal.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Birinci Dal | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 3203 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...