Block title
Block content

Kader Risalesi'nde, "seyyiattan kişi mesuldür" denilmektedir. Halbu ki: "Allah dilemedikçe siz bir şey dileyemezsiniz." ayetine göre, bizim tercihimizde Allah'ın izni ve dilemesi vardır? Öyle ise biz ne şekilde ve niçin sorumluyuz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Kaderin, biri büyük diğeri küçük olmak üzere iki dairesi var. Büyük dairede insan iradesinin bir fonksiyonu ve tercihi söz konusu değildir; insan bu dairede mutlak bir cebir içindedir. Bu dairenin tek galibi ve hakimi Allah’tır. Bu dairede insan iradesi işlemediği için, Allah bu dairede olup bitenlerden insanı sorumlu tutmayacaktır. Bu daire, şu ana babadan olmamız, şu memlekette doğmamız, şu boyda ve şu şekilde olmamız, şu ırktan ve cinsiyette olmamız gibi insan iradesinin tesiri olmayan şeylerden oluşuyor.

Küçük dairede ise,  hakim ve müreccih insan iradesidir. Yani bu küçük dairenin idare ve tercihleri tamamen insana aittir. Bu sebeple insan bu dairede olan biten her şeyden sorumlu ve yükümlüdür. Zira kontrol insan iradesindedir. Bu dairenin faaliyet alanları ise iman küfür, iyi kötü, hayır şer, günah sevap gibi şeyler arasında seçim ve tercih yapmaktır.

Bir de kainatın ve insanın kurgulanışında mutlak galip Allah’tır. Yani insan Allah’ın şu kainat üstündeki takdirini bozamaz. Her şey onun plan ve programına göre işler. İnsan bu plan ve programda bir değişim yapamaz. Meşieti cüzi ameller noktasından değil de, genel sistem açısından değerlendirmek daha isabetli olur. Yani Allah’ın kurmuş olduğu bu düzende yine onun takdiri esastır, kimse bu sistemde bir arıza çıkaramaz ve bu takdiri bozamaz. 

"Allah dilemedikçe siz bir şey dileyemezsiniz." ayeti, büyük daire ve genel sistem için geçerlidir. Ya da Allah dilerse insan iradesini kaldırıp cebir içine de sokabilir demektir. Ama Allah vaadine binaen insana bir seçme hürriyetini bahşetmiştir. Küçük dairede insanların seçimine bir baskı kurmuyor ve insanları bu alanda serbest bırakıyor. Potansiyel olarak Allah’ın bizi iradesiz bırakma imkanı, uygulamada da iradesiz bırakacağı anlamına gelmez.

Öyle ise insan günah ve kötülüklere kendi iradesi ile girdiği için mesuldür.

İlave bilgi için tıklayınız:

Günahların insana ait olmasını açıklayabilir misiniz?

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Birinci Mebhas | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 4120 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...